ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਦੀ ਮੱਠੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਕਾਰਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਸੀ—ਇਹ ਹੈ 'ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀ ਮਹਿੰਗਾਈ' । ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਮੰਦਵਾੜਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਨਕਲੀ ਮੰਦਵਾੜਾ' ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਹੈ । ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਚੁਕਾਉਣੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ।
ਰਵਾਇਤੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, 'ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀ ਮਹਿੰਗਾਈ' ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਢਾਂਚਾ ਹੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਕਾਰਨ ਵਧਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ 'ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ' ਕਰਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵਾਧਾ ਸਰਕਾਰੀ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ:
-ਫ਼ੋਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਸਸਤੇ ਫਲਿਪ ਫ਼ੋਨ ਉਪਲਬਧ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਵਿਕਲਪ ਬਚੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਫ਼ੋਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹਨ ।
-ਸਸਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਯੁਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਡਿਸ਼ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਸਤੇ ਹੋਟਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬਚੇ ਹੋਏ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਡਿਸ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
-ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਖਰਚੇ: ਪਹਿਲਾਂ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ 500 ਯੁਆਨ ਖਰਚਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹੀ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਸਾਲਾਨਾ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਫ਼ੀਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਪਲਾਈਆਂ ਵੀ ਇਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ CPI ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ:
-ਖੇਤਰੀ ਅਸੰਤੁਲਨ: ਚੀਨ ਦੇ ਕਈ ਪਛੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸੂਬਿਆਂ) ਵਿੱਚ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ 3 ਤੋਂ 5 ਯੁਆਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ [5]। ਇਹ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ CPI ਦੇ ਔਸਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਔਸਤ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
-ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ: ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਬਾਸਕੇਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖਰਚਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
-ਬਦਲਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਮੀ: ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਸਸਤੇ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਸਾਧਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਚੁਣ ਸਕਦੇ।
-ਡਿਜੀਟਲ ਆਰਥਿਕਤਾ: ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਬਹੁਤ ਗੁਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਰਵਾਇਤੀ ਆਰਥਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ CPI ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਘਟ ਰਹੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਸਲ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ CPI ਅੰਕੜੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੇਤਰੀ CPI, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਮਦਨ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵੱਲ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਚਿੰਤਾ : ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਡੇਟਾ 'ਤੇ ਵਧਿਆ ਖਤਰਾ
NEXT STORY