ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਅੱਜ ਕੱਲ ਅਸੀਂ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੱਕ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਧਨ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬਹੁਤਾ ਸਾਰੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਹਨ। ਐਡਵਰਟਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ASCI) ਅਤੇ ParallelHQ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਪਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ 53 ਐਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, 52 ਨੂੰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇੰਟਰਫੇਸ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਐਪਸ ਸਾਨੂੰ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਪਾਂ ਅਕਸਰ "ਡਾਰਕ ਪੈਟਰਨਾਂ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਅਣਚਾਹੇ ਵਿਕਲਪ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ 'ਚ Netflix, Ola ਅਤੇ Swiggy ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਐਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਐਪਸ ਸਾਡੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਨੂੰ 21 ਅਰਬ ਵਾਰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 79% ਐਪਸ ਵਿੱਚ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਨ।
45% ਐਪਸ ਵਿੱਚ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇੰਟਰਫੇਸ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ।
43% ਐਪਸ ਨੇ ਡਰਿੱਪ ਕੀਮਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਟਮ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
32% ਐਪਸ ਨੇ ਝੂਠੀ ਤਾਕੀਦ ਅਤੇ ਆਫ਼ਰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ" ਵਰਗੇ ਜਾਅਲੀ ਅਤੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ ਦਿਖਾਉਣਾ।
ਐਪਸ ਸਾਡੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ASCI ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਐਪਸ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਪਸ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਐਪਸ ਡਰਿਪ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:
ਡ੍ਰਿੱਪ ਕੀਮਤ: ਕਿਸੇ ਆਈਟਮ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਰਡਰ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਪੂਰੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ।
ਅਕਾਊਂਟ ਡਿਲੀਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ:
ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਰੀਆਂ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਐਪਸ ਨੇ ਯੂਜ਼ਰਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ-ਤਕਨੀਕੀ ਐਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਨੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਕੇ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ।
SEBI IPO ਮਨਜ਼ੂਰੀ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇਕ ਤੰਤਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ : ਬੁਚ
NEXT STORY 
