ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਇੰਟ.)- ਪਰਦੇ ’ਤੇ ਜਦੋਂ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਬੋਲਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰਫ ਸੰਵਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਤਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਸਖ਼ਤੀ ਸੀ, ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੀਆਂ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਬੇਬਾਕੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਬਨਾਵਟੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਦੀ ਮੁਹਤਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਰਥਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਨਾ ਜਾਣ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੀ ਉਹ ਸੋਚ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਵੱਕਾਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਆਤਮਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ।
ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਏ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਫ਼ੈਸਲਾ
ਸਾਲ 2015 ਵਿਚ ਫਿਲਮ ‘ਅਬ ਤਕ ਛੱਪਨ 2’ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ, ਪਛਾਣ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਚੁਣੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਗਲਤ ਨੂੰ ਗਲਤ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਦੇ। ਪਾਰਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣੀ ਪੈਂਦੀ।
ਕੁਰਸੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ ਪਰ ਚੁੱਪੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ
ਨਾਨਾ ਦੇ ਇਸ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੀ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਪਰਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਦੀ ਬੇਬਾਕੀ ਕਹਿ ਕੇ ਨਹੀਂ ਟਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ ਪਰ ਨਾਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਜੋ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਇਕ ਖਿੜਕੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਪਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਪਲ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਤੁਹਾਡੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਪਲ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨ।
ਚਿਹਰੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਕਲਾਕਾਰ
ਨਾਨਾ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ੋਨ ’ਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਉਦਾਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਦਰਦ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਗਈ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਸਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਡੂੰਘਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਸੰਵਾਦ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ ਜਾਣਾ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਡਾਇਲਾਗ ਫਿਰ ਸੁਣੇ ਜਾਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਫਿਰ ਦੇਖੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਬਾਕੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਫਿਰ ਸੁਣਾਏ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਉਹ ਗੱਲ ਵੀ ਯਾਦ ਰਹੇਗੀ ਕਿ ਹਰ ਮੌਕਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਨਾ ਚੱਲਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੀ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਛਾਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਨਾ ਨੇ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਚੁਣੀ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚੁਣੀ।
ਯੁਵਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ
ਉਸੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਨਾਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਯੁਵਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੇਤਾਵਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਬਦਲਾਅ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਇਕ ਵੱਖਰੇ ਪਹਿਲੂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਕਲਾਕਾਰ, ਜੋ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਉਸ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਸਮਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਿਆਸਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ
ਨਾਨਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮਾਜ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਨੇਮਾ ਵੀ ਇਕ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ’ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਗੁੱਸਾ, ਬੇਬਸੀ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਯੂਟਿਊਬਰ ਧਰੁਵ ਰਾਠੀ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਸ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ, 150 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ
NEXT STORY 
