ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ- ਪਿਛਲੇ 40 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਰਾਨ 'ਚ ਚੱਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਪੇਟ 'ਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਤੇਲ-ਗੈਸ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਜੰਗ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੀਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ 'ਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਇਸ 14 ਦਿਨਾ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਈ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ 48 ਘੰਟੇ ਦੀ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਨੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੋਚਾਂ 'ਚ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ; ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੋਸਟ ਵਾਂਟੇਡ ਗੈਂਗਸਟਰ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ
ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ 10 ਅਹਿਮ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਆਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹਨ-
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਖੋਲ੍ਹਣਾ
ਇਰਾਨ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਹਟਾਏਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਬਹਾਲ ਹੋ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ
ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਨ ਆਪਣੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਐਨਰਿਚਮੈਂਟ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਵਧਾਏਗਾ।
ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ
ਅਮਰੀਕਾ ਇਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਟਾਏਗਾ।
ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ
ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ।
ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੀ ਵਾਪਸੀ
ਇਰਾਨ ਦੀ ਅਹਿਮ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਆਪਣੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀਆਂ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਵੇ।
ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਹਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ
ਇਰਾਨ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਗਰੁੱਪ (ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ, ਹੂਤੀ ਆਦਿ) ਅਮਰੀਕੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ।
ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ
ਅਗਲੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਤੀਜੇ ਦੇਸ਼ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਂ ਓਮਾਨ) ਵਿੱਚ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨਗੇ।
ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ
ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ।
ਖਾਰਗ ਟਾਪੂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ
ਅਮਰੀਕਾ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਟਰਮੀਨਲਾਂ (ਖਾਰਗ ਟਾਪੂ) ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗਾ।
ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ
ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਲਿਬਨਾਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਵੀ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਟਰੰਪ ਤੋਂ ਮੰਗ ਲਿਆ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ! ਜੰਗਬੰਦੀ ਮਗਰੋਂ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਸਿਆਸੀ ਭੂਚਾਲ
ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਮੈਂ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਖ਼ਰੀ ਮੌਕਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 14 ਦਿਨ ਬੇਹੱਦ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਟਰੰਪ ਇਰਾਨ 'ਚ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਰਾਨੀ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਨੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਚੰਗੇ ਹਾਲਾਤਾਂ 'ਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਜੰਗ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ਾ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਜੁਆਇਨ ਕਰੋ ‘ਜਗ ਬਾਣੀ’ ਦਾ ਵਟਸਐਪ ਚੈਨਲ
👇Join us on Whatsapp channel👇
https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਕੂਲ 'ਚ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ; ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ ਨੂੰ ਲਿਆ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ
NEXT STORY 
