ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ
(ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਹਰਿਆਣਾ)
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਫ ਪਟੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਭਾਫ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਣ ਹਰਿਤ ਊਰਜਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ’ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 17 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਜੀਂਦ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟਰੇਨ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿਖਾਉਣਗੇ। ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਰੇਲਖੰਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਤਕਨੀਕੀ ਨਵੀਨਤਾ, ਊਰਜਾ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਜੋੜੇਗੀ।
ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅੱਜ ਗਲੋਬਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ-ਕੁਸ਼ਲ ਬਣਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਬਿਜਲੀਕਰਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਨੂੰ ਰਫਤਾਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਇਸੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਕੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਹੋਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਚੋਣ ਰਾਜ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ’ਚ ਹੋਏ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਆਯਾਮ ਸਿਰਜਦਾ ਹਰਿਆਣਾ :
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਡਬਲ ਇੰਜਣ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੰਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। 17 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਦੇ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਦੁਆਰਾ 14,700 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟਰੇਨ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਰੇਲਵੇ ਟ੍ਰੈਕ, ਭਿਵਾਨੀ ਤੇ ਨਾਰਨੌਲ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ-ਅੰਬਾਲਾ-ਕਟੜਾ ਹਾਈਵੇਅ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਾ-ਕਾਲਾ ਅੰਬ ਤੇ ਜੀਂਦ-ਗੋਹਾਨਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਹਾਂਸੀ-ਬਰਵਾਲਾ ਹਾਈਵੇਅ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਵੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਆਵਾਜਾਈ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਾਧਾਰ ਬਣਨਗੇ ਅਤੇ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ’ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨਗੇ।
ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟਰੇਨ - ਰੇਲ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਭਵਿੱਖ
ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਤਕਨੀਕ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਅਾਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਪਾਣੀ ਤੇ ਊਸ਼ਮਾ ਹੀ ਉਪ-ਉਤਪਾਦ ਵਜੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ - ਕੋਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੇਲ ਮਾਰਗਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਨ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਵਿਵਹਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਬਾਲਣ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਪਰਿਚਾਲਨ , ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ’ਚ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਬਿਜਲੀਕਰਨ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਦੇ ਵਧਦੇ ਉਪਯੋਗ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟਰੇਨ ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਕੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਮੰਗਵਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲਣ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ’ਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।
ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਯਾਤਰੀ ਟਰੇਨ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮਾਨਤਾ ਦਿਵਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਨੂੰ ਰਫਤਾਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ ਗਲੋਬਲ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ’ਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਸੇਵਾ ਭਾਰਤੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਦਾਹਰਣ ਬਣੇਗੀ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰੇਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ’ਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਊਰਜਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੇਲ ਮਾਰਗਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਰਵਾਇਤੀ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਬਣਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।
17 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਟਰੇਨ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ’ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੇਵਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਉਸ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ’ਚ ਤਕਨੀਕੀ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹਰਿਤ, ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਗਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਜੀ ਦੀ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਸੋਚ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਰਿਤ ਤਕਨੀਕੀ ਪਹਿਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗਵਾਹ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਕਾਸ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਰਾਜਾਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟਰੇਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ’ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਮੈਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਦਾ ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਦੇ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ’ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ।
ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ, ਦੁਪਹਿਰ 3 ਵਜੇ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਮੁਲਾਕਾਤ
NEXT STORY 
