ਬੀਜਿੰਗ/ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ - ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿਚ ਹੋਈ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਸਿਖਰ ਵਾਰਤਾ ਤੋਂ ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਹੱਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਖਰੀ-ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਕਰੀਬ 40 ਘੰਟੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿਚ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਏ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਸਾਂਝੀ ਰਣਨੀਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ ਹੁਣ 77ਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਚੀਨ ਨੇ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼
ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪੀਪਲਜ਼ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗ ਨੇ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਥਾਈ ਹੱਲ ਸਿਰਫ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੀ 4 ਨੁਕਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸਹਿਹੋਂਦ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹੱਲ, ਸਾਂਝੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਧਾਰਿਤ ਸਹਿਯੋਗ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ’ਤੇ ਵੀ ਦਿਸਿਆ ਫਰਕ
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀਕਰਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ‘ਟੋਲ’ ਵਸੂਲੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਟੋਲ ਜਾਂ ਫ਼ੌਜੀਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਚੀਨ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣੀ ਇਕ ਰਾਇ
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਪਰ ਚੀਨ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਗਈ। ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹੱਲ ਕੱਢਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਚੀਨ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ
ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚੀਨ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਏ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸਕੌਟ ਬੇਸੈਂਟ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਵੀ ਚੀਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ‘ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ’ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗਾ।
ਫਿਲਹਾਲ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੁਖ ’ਤੇ ਕਾਇਮ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਖਰ ਵਾਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੁਖ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਚੀਨ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਬਣਾਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਸੰਕਟ ਦੇ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਫਿਲਹਾਲ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੁਆਇੰਟਰ :
ਈਰਾਨ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਚੀਨ ਵਿਚ ਮਤਭੇਦ ਕਾਇਮ, ਟਰੰਪ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਪਰਤੇ
ਹੋਰਮੁਜ਼, ਜੰਗਬੰਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਤਭੇਦ
ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਚੀਨ ਦਾ ਦਬਾਅ, ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਅਲਾਪਿਆ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਰਾਗ
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ PM ਮੋਦੀ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਵਾਗਤ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਬਾਤ
NEXT STORY 
