ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਵਿਆਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਿਆਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੋਚਿਆ-ਸਮਝਿਆ ਫੈਸਲਾ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਲੋਕ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਜਾਂ ਕੁੰਡਲੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਆਪਸੀ ਸਮਝ (Compatibility) ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਆਹ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਮੈਟ੍ਰਿਮੋਨੀਅਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਜੀਵਨਸਾਥੀ' ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਿੱਥੇ 10 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ 27 ਸਾਲ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਇਹ ਵਧ ਕੇ 29 ਸਾਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ, ਆਰਥਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹੁਣ 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਾਰਟਨਰ ਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਟੁੱਟ ਰਹੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਰੂੜੀਆਂ
ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ (Remarriage) ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 43 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ 11 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉੱਥੇ 2025 ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵੱਧ ਕੇ 16 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਹਰ 6 ਸਫ਼ਲ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ 15 ਫੀਸਦੀ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਜੋ ਕਦੇ ਵਿਆਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹੁਣ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜਾਤ-ਪਾਤ ਨਾਲੋਂ 'ਸੁਭਾਅ' ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ 91 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜਾਤ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਕੇ 54 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ (49 ਫੀਸਦੀ) ਹੈ। ਲਗਭਗ 90 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟਨਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਜਾਂ ਉਮਰ ਨਾਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਹੀ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਹੋਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਖੁਦ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਨੌਜਵਾਨ
ਹੁਣ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਲਗਭਗ 77 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮੈਟ੍ਰਿਮੋਨੀਅਲ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਖੁਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਜੇ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 69 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਏਮਜ਼ ’ਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਤੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ
NEXT STORY 
