ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ (DoT) ਨੇ ਨਵੇਂ 'ਸਿਮ-ਬਾਈਂਡਿੰਗ' (SIM-binding) ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ 1 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ WhatsApp ਅਤੇ Telegram ਵਰਗੀਆਂ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਡਿਵਾਈਸ (ਫੋਨ) ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਐਪ-ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਪਭੋਗਤਾ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ KYC-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਜੋੜਨ। ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਮਿਤੀ 31 ਦਸੰਬਰ, 2026 ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
'ਸਿਮ-ਬਾਈਂਡਿੰਗ' ਨਿਯਮ ਕਿਉਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਖਾਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜਾਅਲੀ ਨੰਬਰਾਂ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਵਾਲੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 'ਚ ਵੱਡਾ ਸੜਕ ਹਾਦਸਾ! ਦਰੱਖਤ 'ਚ ਜਾ ਵੱਜੀ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬੱਸ, 6 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤੋੜਿਆ ਦਮ
ਕਿਹੜੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ?
ਇਹ ਨਿਯਮ ਉਨ੍ਹਾਂ iPhone ਅਤੇ Android ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ WhatsApp ਜਾਂ Telegram ਵਰਗੀਆਂ ਐਪਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ Wi-Fi ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਡਿਵਾਈਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਇੱਕੋ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਕਈ ਡਿਵਾਈਸਾਂ 'ਤੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਆਂ ਤਸਦੀਕ (verification) ਲੋੜਾਂ ਕਾਰਨ ਐਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ WhatsApp ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਫੋਨ ਮਾਡਲ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਮੁੱਖ ਲੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ Apple ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ iOS ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ iPhone ਵਿੱਚ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
6 ਘੰਟੇ ਵਾਲੇ ਆਟੋ-ਲਾਗਆਊਟ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਰਾਹਤ
ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ (DoT) ਨੇ 28 ਨਵੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ WhatsApp Web (ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਵੈੱਬ) ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਨਿਯਮ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਹਰ 6 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੈੱਬ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਲਾਗਆਊਟ (ਆਟੋ-ਲਾਗਆਊਟ) ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਹੁਣ DoT ਦੁਆਰਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਜੋਖਮ-ਆਧਾਰਿਤ ਲਾਗਆਊਟ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿੱਥੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਨਾ ਕਾਰੋਬਾਰ: ਅਨਿਲ ਸਰੀਨ
ਕਿਹੜੀਆਂ ਐਪਾਂ ਇਸ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਆਉਣਗੀਆਂ?
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ 'ਸਿਮ-ਬਾਈਂਡਿੰਗ' (SIM-binding) ਨਿਯਮ WhatsApp ਅਤੇ Telegram ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਪ Snapchat (ਸਨੈਪਚੈਟ) ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ Signal (ਸਿਗਨਲ) ਐਪ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੋਟਿਸ 'ਤੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
PNB 'ਚ ਮਿਲੇ 17.29 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਕਲੀ ਨੋਟ, NIA ਵੱਲੋਂ ਦੋ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ
NEXT STORY 
