ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਓ ਆਜ਼ਾਦ

Updated: 02 Feb, 2015 01:27 AM

* ਘਰ ਨੂੰ ਬਣਾਓ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ : ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜਿਹੇ ਮੂਡ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣੇ। ਇਸ ਲਈ ਘਰ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਓ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ 'ਚ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬੋਰ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਧਰ-ਓਧਰ ਖੇਡਣ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਬਚੇਗਾ।
* ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਦ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦਿਓ : ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ 'ਚ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਂਹ ਵਾਲੀ ਕਮੀਜ਼ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਜ਼ਿਦ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਿਓ।
ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਬਕ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ 'ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।
* ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ : ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਬਜ਼ੀ ਕੱਟਣਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੋਤਲ ਭਰਦੇ ਜਾਂ ਅਲਮਾਰੀ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰ ਕੇ ਨਿਰਉਤਸ਼ਾਹਤ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਹ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਟੋਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ 'ਚ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਹੀ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇਗਾ।
* ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕੰਮ ਖੁਦ ਕਰਨ ਦਿਓ : ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹੋ ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁਚ ਹੀ ਅਜ਼ਾਦ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪੋ ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਮ 'ਤੇ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ 'ਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿਓ। ਉਹ ਇਸ 'ਚ ਕਾਫੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ।
* ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰੋ : ਹਰ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲਾਡ-ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਲਾਡ-ਪਿਆਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਲਸੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬੱਚੇ 'ਚ ਉਹ ਆਤਮਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਮ 'ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਕਰੇ ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਹੋਵੇ।