ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ)- ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਊ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ AQI (US) ਦਾ ਪੱਧਰ 963 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ 'ਖ਼ਤਰਨਾਕ' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 27 ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10:07 ਵਜੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਪੱਧਰ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਡਾਟਾ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਏ.ਕਿਊ.ਆਈ ਦਾ ਪੱਧਰ 571 ਦਰਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਹੁਣ ਇਥੇ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਿਉਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਵੈਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਜੋ ਡਾਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਯੂਐੱਸ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚਣ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਯੂ.ਐੱਸ. ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਵਖਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਤਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵਾਂਗੇ ਪਰ ਆਓ ਪਹਿਲਾਂ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹਾਂ ਅੱਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਉਕਤ ਵੈਬਸਾਇਟ ਵਲੋਂ ਦਰਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਾਰੇ
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਮੌਸਮ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਕਣਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਭਿਆਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ। PM2.5 ਦਾ ਪੱਧਰ 558 µg/m³ ਅਤੇ PM10 ਦਾ ਪੱਧਰ 790 µg/m³ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 12 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਸੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ 82 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 'ਧੁੰਦ' (Mist) ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
AQI (US) ਅਤੇ AQI (India) ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਾਂ 'ਤੇ AQI ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਕ ਦੇਖ ਕੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਰਕ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
* ਮਾਪਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ: AQI (US) ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ Environmental Protection Agency (EPA) ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ AQI(India) ਭਾਰਤ ਦੀ Central Pollution Control Board (CPCB) ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ : AQI (US) ਦੇ ਸਿਹਤ ਮਾਪਦੰਡ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ PM2.5 ਦੀ ਮਾਤਰਾ 60 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ AQI (US) ਇਸਨੂੰ 150 ਤੋਂ ਉੱਪਰ (ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ) ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤੀ AQI ਇਸਨੂੰ 110–130 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ 'ਮੱਧਮ' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
* ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚੋਣ : ਭਾਰਤੀ AQI ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ PM2.5 ਅਤੇ PM10 ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਮੋਨੀਆ ਅਤੇ ਸੀਸਾ ਵਰਗੇ ਤੱਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
* ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀ : ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ AQI (US) ਇੱਕ ਵੱਧ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲਾ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਕਾਜ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ AQI(India) ਨੂੰ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕੋ ਹਵਾ ਲਈ AQI (US) ਦਾ ਅੰਕ ਅਕਸਰ AQI (India) ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਪੈਮਾਨਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ
NEXT STORY 
