ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ : ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਪੇਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ (UPI) ਨੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇ 10 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਵਿੱਚ ਆਰਬੀਆਈ (RBI) ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਰਘੂਰਾਮ ਰਾਜਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਅੰਕੜੇ ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ 45 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ UPI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਰਚ 2026 ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ UPI ਨੇ 22.64 ਬਿਲੀਅਨ (2264 ਕਰੋੜ) ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ 29.52 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਰਹੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : 100-200-500 ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡਾ ਅਪਡੇਟ, RBI ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ
ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ (ਮਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਵੋਲਯੂਮ):
ਦਸੰਬਰ 2016: 2 ਮਿਲੀਅਨ
ਨਵੰਬਰ 2018: 524.94 ਮਿਲੀਅਨ
ਅਕਤੂਬਰ 2020: 2,071.62 ਮਿਲੀਅਨ
ਅਗਸਤ 2025: 20,008.31 ਮਿਲੀਅਨ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗੇਗਾ ਝਟਕਾ! ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਆਵੇਗੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਲਰੀ, ਜਾਣੋ ਕਾਰਨ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ:
UPI ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹਿਮ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਸਕੇ:
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Gold ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ: ਟੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ 46 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਨਵਾਂ ਟਾਰਗੇਟ
UPI Autopay (2020): ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ (Recurring payments) ਲਈ।
UPI Lite (2022): 1,000 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਪਿੰਨ (PIN) ਤੋਂ ਵਰਤੋਂ।
UPI Lite X (2023): ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਫਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ।
UPI Circle (2024): ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ (Delegate) ਦੀ ਯੋਗਤਾ।
UPI Reserve Pay (2025): ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦੀ ਲਿਮਿਟ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰਕੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ: ਮਾਰਚ 'ਚ 12% ਤੱਕ ਟੁੱਟੇ ਭਾਅ, ਜਾਣੋ ਹੁਣ ਕੀ ਹਨ ਨਵੇਂ ਰੇਟ
ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਕਮੀ
ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, UPI ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2023-24 (FY24) ਵਿੱਚ ਇਹ 56.56% ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ 2025-26 (FY26) ਵਿੱਚ ਇਹ 30% ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਮਰਚੈਂਟ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਰੇਟ' (MDR) ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅੱਜ UPI ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਐਪ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬੈਂਕ-ਟੂ-ਬੈਂਕ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੁਪੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਜਾਣੋ 1 ਲੱਖ ਦੀ ਚਾਂਦੀ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਮਿਲ ਸਕਦੈ Loan , ਕੀ ਹਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੇ ਨਿਯਮ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Gold-Platinum ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ; ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ!
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ LPG ਤੱਕ ਲਏ ਗਏ ਕਈ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ; ਜਾਣੋ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗਾ ਸਸਤਾ ਤੇ ਸੌਖਾ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ
ਨੋਟ - ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਬਾਕਸ ਵਿਚ ਦਿਓ ਆਪਣੀ ਰਾਏ।
ਜਗਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt
EV ਵਾਹਨ ਬਣਿਆ ਸਿਰਦਰਦੀ : ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਸਿਆ ਪਰਿਵਾਰ, ਟਾਟਾ ਦੀ ਸਰਵਿਸ ਨੇ ਛੁਡਾਏ ਪਸੀਨੇ
NEXT STORY 
