ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ : ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ UPI ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਔਨਲਾਈਨ ਧੋਖਾਧੜੀ, ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਜਾਅਲੀ ਰਿਫੰਡ/ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (NPCI) ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਤਹਿਤ, ਸ਼ੱਕੀ ਜਾਂ ਉੱਚ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ UPI ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੌਪ-ਅੱਪ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿਖਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਅੰਤਮ ਮੌਕਾ ਦੇ ਕੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : 15 ਸਾਲ ਦੀ ਲੜਕੀ ਦੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਭੜਕੀ ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ, ਕਿਹਾ- ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ...
ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ
ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ, ਪੀਅਰ-ਟੂ-ਪੀਅਰ (P2P) ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੁਗਤਾਨਕਰਤਾ ਤੋਂ ਸਹਿਮਤੀ ਮੰਗੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਗਾਹਕ ਹਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਗਾਹਕ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਰਕਮ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ ਆਪਣਾ ITR ਫਾਈਲ ਕਰਨਾ? ਘਬਰਾਓ ਨਾ, ਜਲਦੀ ਕਰੋ ਇਹ ਕੰਮ
ਕਿਹੜੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਟਰਿੱਗਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਾਰੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਗੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਚ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਦੇਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭੁਗਤਾਨ।
ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਅਚਾਨਕ ਕਿਉਂ ਡਿੱਗੀ ਕੀਮਤ? ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਅਹਿਮ ਸਲਾਹ
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ।
ਹੋਰ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਸਟਮ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੀ ਦੇਰੀ ਬਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਆਰਬੀਆਈ ਚਰਚਾ ਪੱਤਰ ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੀ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਰਕਮ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਦੇਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਬੈਂਕ 'ਹਾਂ/ਨਹੀਂ' ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਹਾਰਕ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : RBI ਨੇ ਬਦਲੇ ਬਲਕ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਹੁਣ ਰਕਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੋਣਗੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ
ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਡਿਜੀਟਲ ਧੋਖਾਧੜੀ
ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇ ਹਨ।
2021 ਵਿੱਚ, ਡਿਜੀਟਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 2.6 ਲੱਖ ਮਾਮਲੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
2025 ਤੱਕ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕੇ 2.8 ਲੱਖ ਹੋ ਗਈ।
ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਕਮ 551 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 22,931 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਈ।
ਅਜੇ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। RBI ਅਤੇ NPCI ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ UPI ਐਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੱਕੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੌਰਾਨ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ED ਦੀ 20 ਤੋਂ ਵਧ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ Raid, ਮਿਲੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਬੰਡਲ, Coal ਮਾਫੀਆਂ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਦੇਖ ਉੱਡ ਜਾਣਗੇ ਹੋਸ਼
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੁੰਦੀ 125 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ... ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Swiggy-Zomato ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ Restaurants, 15 August ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ Online delivery?
ਨੋਟ - ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਬਾਕਸ ਵਿਚ ਦਿਓ ਆਪਣੀ ਰਾਏ।
ਜਗਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ; 25,000 ਤੱਕ ਸੈਲਰੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੈ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ
NEXT STORY 
