ਨਿਊਯਾਰਕ/ਲੰਡਨ: ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗਲੋਬਲ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਭਟਕਣਾ (Distraction) ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਹੀ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਬੈਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ (Well-being) ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ - 11 ਰੁਪਏ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ
ਗਲੋਬਲ ਸਥਿਤੀ: ਕਿਹੜੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਕਿੰਨੀ ਪਾਬੰਦੀ?
ਫਰਾਂਸ, ਚੀਨ, ਕੈਨੇਡਾ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸੀਮਾਵਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ। UNESCO ਦੀ GEM ਰਿਪੋਰਟ (ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜੇ) ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 58% ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ...
ਮੱਧ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ: ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 92% ਪਾਬੰਦੀ।
ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ: 86% ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ।
ਓਸ਼ੀਨੀਆ: ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ 38% ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ - ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਧ, ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ
ਖੋਜ ਦੇ ਅਹਿਮ ਨਤੀਜੇ: ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ
ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੱਥ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 37% ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਵਰਤਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਘਟ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 4% ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁਣ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ (Face-to-face) ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਤੇ ਤਾਸ਼) ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ 2.4% ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਡਰ ਵਰਗੀਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 5.2% ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ - ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਾ: ਥਾਣੇ 'ਚ ਜਾ ਵੜੀ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕਾਰ, ਧਮਾਕੇ 'ਚ 5 ਦੀ ਮੌਤ
ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ:
ਰੀਫੋਕਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: UNESCO ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਇੱਕ 'ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ' ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 20 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ: ਕੁਝ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ: ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਨ ਲਗਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਵਰਗੀ ਤਕਨੀਕ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ - ਸਿਲੰਡਰ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ 218 ਰੁਪਏ ਮਹਿੰਗਾ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਨਵੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਾਗੂ
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਕੋਲਾ ਘਪਲਾ ਮਾਮਲਾ : ED ਨੇ 4 ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ‘ਆਈ-ਪੈਕ’ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ’ਤੇ ਮਾਰੇ ਛਾਪੇ
NEXT STORY 
