ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਸਕ : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਨਲਾਈਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਨਵਰੀ 2024 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ (MHA) ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਲਈ 27 ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ 21 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, 2,872 ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 623.63 ਕਰੋੜ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਵਾਲਿਟ ਰਾਹੀਂ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। NCRP ਅਤੇ I4C ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਾਈਬਰ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ 1996 ਦੀ SBI ਪਾਸਬੁੱਕ, ਬੈਂਕ 'ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਦੇਖ ਕੇ ਉੱਡੇ ਹੋਸ਼...
ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ?
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਐਪ ਜਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਨੂੰ ਕਈ ਡਿਜੀਟਲ ਵਾਲਿਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (I4C) ਨੇ 27 ਅਜਿਹੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਮੂਧੇ ਮੂੰਹ ਡਿੱਗਾ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਹੋਈ ਮਹਿੰਗੀ, ਜਾਣੋ ਕਿੰਨੇ ਹੋਏ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਭਾਅ
ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਦੇ ਨਾਮ
ਐਮਐਚਏ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ—
CoinDCX, WazirX, CoinSwitch, ZebPay, Giottus, Mudrex
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹਨਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
CoinSwitch ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
CoinDCX ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਲਟੀ-ਲੇਅਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ KYC/AML ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mudrex ਅਤੇ Giottus ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : 8th Pay Commission: ਰਿਟਾਇਰਡ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ DA ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਵਾਬ
Giottus ਦੇ ਸੀਈਓ ਨੇ Swiggy 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਆਰਡਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੱਤੀ, ਇਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕੀ Swiggy ਦੋਸ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹੀ ਤਰਕ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿਉਂ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਦੁਨੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ—
KYC ਗਲਤੀਆਂ
ਅਣਸੁਲਝੀਆਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ
ਅਚਾਨਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀਆਂ
ਨਿਕਾਸੀ ਰੋਕਣਾ
2024 ਵਿੱਚ, ਵਜ਼ੀਰਐਕਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ $235 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : RBI ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫ਼ੈਸਲਾ : SBI, HDFC, ICICI ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ 'ਚ ਕੀਤਾ ਅਹਿਮ ਬਦਲਾਅ
GST ਅਤੇ ED ਜਾਂਚਾਂ ਵੀ ਸਰਗਰਮ
ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। 2022 ਵਿੱਚ, GST ਵਿਭਾਗ ਨੇ 17 ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 824 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ GST ਗੈਰ-ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ED ਅਤੇ FIU ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਲਈ 'ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਖੱਚਰਾਂ' ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦਾ ਵੀ ਹੋਇਆ ਖੁਲਾਸਾ
NCRP ਡੇਟਾ ਅਨੁਸਾਰ—
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ 10.09 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਯੂਕੇ/ਯੂਐਸ-ਅਧਾਰਤ ਓਨਲੀਚੇਨ ਵਿਲਨੀਅਸ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਕਮ, 8.13 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੇ Ezipay Ebene ਰਾਹੀਂ ਗਈ।
ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਓਨਲੀਚੇਨ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਨੋਟ - ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਬਾਕਸ ਵਿਚ ਦਿਓ ਆਪਣੀ ਰਾਏ।
ਜਗਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜਲੇ ਠੇਕੇ 'ਤੇ ਪਈ ਹੈ ਕਿਹੜੀ ਦਾਰੂ, ਹੁਣ Online ਮਿਲੇਗੀ ਪੂਰੀ ਲਿਸਟ!
NEXT STORY 
