ਦੁਬਈ : ਜਦੋਂ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਮੋਬਾਈਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਣਜਾਣ ਜਨਤਕ ਚਾਰਜਿੰਗ ਪੋਰਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੂ.ਏ.ਈ. ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ (UAE Cyber Security Council) ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
79 ਫੀਸਦੀ ਯਾਤਰੀਆਂ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ
ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ 79 ਫੀਸਦੀ ਯਾਤਰੀ ਅਣਜਾਣੇ 'ਚ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਚਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਾਰਜਿੰਗ ਪੋਰਟਸ 'ਜੂਸ ਜੈਕਿੰਗ' (juice jacking) ਹਮਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੋਰਟਾਂ 'ਚ ਮਾਲਵੇਅਰ (Malicious software) ਜਾਂ ਲੁਕਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਮੀਡੀਆ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਡਾਟਾ ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ
ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ 68 ਫੀਸਦੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਚਾਰਜਿੰਗ ਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਡਾਟਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ (data breaches) ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ੋਨ ਹੈਕ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਕਈ ਲੱਛਣ ਦੱਸੇ ਹਨ ਜੋ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਡਿਵਾਈਸ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਚਾਰਜਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲਵੇਅਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
* ਬੈਟਰੀ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ (Rapid battery drain)।
* ਐਪ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਣਾ (Slow app performance)।
* ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਿਸਟਮ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਣਾ (Frequent system crashes)।
* ਡਿਵਾਈਸ 'ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ।
ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਐਪਸ ਹੈਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਕਾਰਡ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਚੋਰੀ ਦਾ ਜੋਖਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੌਂਸਲ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
1. ਨਿੱਜੀ ਚਾਰਜਰ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ: ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਚਾਰਜਰ ਨਾਲ ਰੱਖੋ ਤੇ ਜਦੋਂ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਨਤਕ ਚਾਰਜਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ।
2. ਡਾਟਾ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਰੱਦ ਕਰੋ: ਚਾਰਜਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਾਟਾ-ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
3. ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੋ-ਕਾਰਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ (Two-factor authentication) ਤੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਲੌਗਇਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
4. ਐਪ ਅਨੁਮਤੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ: ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਐਪ ਅਨੁਮਤੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਫੋਟੋਆਂ, ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਾਂ ਸੰਪਰਕਾਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਣਚਾਹੀ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਯੂ.ਏ.ਈ. ਦੇ 'ਸਾਈਬਰ ਪਲਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ' (Cyber Pulse Initiative) ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਿਜੀਟਲ ਅਭਿਆਸਾਂ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
US ਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਗੜੇ ਹਾਲਾਤ! ਵਧੇ ਤਣਾਅ ਮਗਰੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ
NEXT STORY 
