ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਕੋਪਨਹੇਗਨ : ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ 'ਚ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਟਰੰਪ ਦੇ "ਅਮਰੀਕਾ ਫਸਟ" (America First) ਏਜੰਡੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ (Western Hemisphere) 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦਬਦਬਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਰਣਨੀਤਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਿਰਫ 57000
ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ, ਜਿਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 57,000 ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਹਾਂਦੀਪ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤੇ 1.7 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਚਾਦਰ ਇਸਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 80 ਫੀਸਦੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਿਡਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਟੂਅਰਟ ਰੋਲੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਮਰੀਕਾ-ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜੀ ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਯੂਰਪ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਆਰਕਟਿਕ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
1. ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੇ ਫੌਜੀ ਮਹੱਤਤਾ
ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਰਨ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਣ ਨਾਲ ਆਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ 'ਚ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯੂਰਪ, ਰੂਸ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਫਰ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਤਿਆਂ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਰੂਸ ਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ 'ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 'ਪਿਟੂਫਿਕ ਸਪੇਸ ਬੇਸ' (Pituffik Space Base) ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਰੂਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਕੁਦਰਤੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ
ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ 'ਚ 'ਰੇਅਰ ਅਰਥ' (Rare Earths) ਖਣਿਜਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੰਡਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਖਣਿਜ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 70 ਫੀਸਦੀ ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਖਣਿਜਾਂ 'ਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਲਗਭਗ 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਭੰਡਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੀਨ ਦੀ ਇਸ ਇਜਾਰੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3. ਮੋਨਰੋ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਮੁੜ ਉਭਾਰ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀ ਹੁਣ 200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ 'ਮੋਨਰੋ ਸਿਧਾਂਤ' (Monroe Doctrine) 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਗੈਰ-ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੀਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਅੱਡਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।
ਡੈਨਮਾਰਕ ਤੇ ਨਾਟੋ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੈਟੇ ਫਰੈਡਰਿਕਸਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਰਾਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੌਜੀ ਹਮਲਾ ਜਾਂ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕਬਜ਼ਾ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਟੋ (NATO) ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਸਿਰਫ ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਹੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
ਫਰਵਰੀ 2021 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 60$ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ, Petrol-Diesel 'ਚ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਦੀ ਉਮੀਦ
NEXT STORY 
