ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ - ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏ. ਆਈ.) ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਭਾਵੇਂ ਕੰਮ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਇਸ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਦਤ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਖੁਦ ਸੋਚ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਏ. ਆਈ. ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹੀ ਕੰਮ ਖੁਦ ਕਰਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਘੱਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਏ. ਆਈ. ਹਟਦੇ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਿਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਏ. ਆਈ. ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਚ 354 ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 12 ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਇਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਏ.ਆਈ. ਚੈਟਬੋਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਏ.ਆਈ. ਮਦਦ ਦੇ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨੇ ਸਨ। ਏ.ਆਈ. ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਸਿੱਧੇ ਉੱਤਰ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤ ਲੈ ਕੇ ਖੁਦ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੇ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਏ.ਆਈ. ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹਟਾ ਕੇ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਕਈ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਮਦਦ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਈ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿਆਰ ਜਵਾਬਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਸਮੱਸਿਆ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਖੁਦ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
10 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ
ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ 10 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਏ.ਆਈ. ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਏ.ਆਈ. ਦੀ ਹਰ ਵਰਤੋਂ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਤਿਆਰ ਉੱਤਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ।
ਜਵਾਬ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੰਕੇਤ ਮੰਗੋ
ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਏ.ਆਈ. ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਬਦਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਹਾਇਕ ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਣਿਤ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪੂਰਾ ਉੱਤਰ ਮੰਗਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਫਾਰਮੂਲੇ ਜਾਂ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਲੇਖ ਦਾ ਸਾਰ ਸਿੱਧੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੇ ਔਖੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਤਰਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਿਚ ਏ.ਆਈ. ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਦ ਸੋਚਣ ਦੀ ਆਦਤ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਏ.ਆਈ. ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਵਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਸਹਾਇਤਾ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੋਚਣ, ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ’ਤੇ ਨਿਕਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਰੂਜ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮਹਿੰਗੇ ਈਂਧਨ ਕਾਰਨ ਵਿਚਾਲੇ ਰੁਕੀ
NEXT STORY