'ਵਕਤ' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਮੁੱਖ-ਸੰਪਾਦਕ, ਅਕਾਲੀ ਪੱਤਰਿਕਾ ਜਿਹੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ 'ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ' ਨੇ ਮੀਡੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਆਹੀ-ਰੂਪੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਗਦਾ ਝਰਨਾ ਨਿਰੰਤਰ ਆਪਣੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੇ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀਅ ਰੰਡੇਪਾ, ਚੰਨਣ ਲਾਗੀ, ਵੇਸਵਾ, ਭੋਲੀ ਦਾ ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਜਿਹੀਆਂ ਵਾਰਤਕ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਨਾਵਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਨਾਵਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਬੜਾ ਹੀ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਿਆ ਰੂਪਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਾਵਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ Novella ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਾਲਵੀ ਵਿਚ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਇਕ ਖ਼ਬਰ, ਇੱਕ ਗੱਪ ਜਾਂ ਬਾਤ ਦੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰਤਕ ਕਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਲੀਲ ਕਿਸਮ ਦਾ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਛੁਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਹਿ ਕੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਨੰਗੇਜ਼ ਜਾਂ ਅਸ਼ਲੀਲਪੁਣਾ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਵੇ। ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਨੂੰ ਅਸ਼ਲੀਲਪੁਣਾ ਕਹਿਣਾ ਕਿਸੇ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਸਗੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰਕਸ਼ੀ ਹੈ ਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਦਿਖਾ ਕੇ ਲਾਹਣਤ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਕਦਾਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਕਿਸੇ ਕਥਾ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ, ਪਲਾਟ, ਪਾਤਰ, ਆਲਾ-ਦੁਆਲਾ ਜਾਂ ਪਰਿਵੇਸ਼, ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿਧੀ, ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੂਰਕ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਤੱਤ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਚ ਨਾ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਅਧੁਰਾਪਣ ਖਟਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਤੱਤ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਾਰਤਕ ਰੂਪ ਕਹਾਣੀ ਆਦਿ ਵਿਚ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਆਦਿ ਵਿਚ ਭਿੰਨਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਕਹਾਣੀ ਸਧਾਰਨ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨਤਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਾਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਤਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਵਰਨਣ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਖ ਤੋਂ ਜੇਕਰ ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ ਦਾ ਨਾਵਲ 'ਵੇਸ਼ਵਾ' ਲੈ ਲਈਏ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾਲ ਨਾਵਲ ਦੇ ਲਗਪਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਤੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਨਾਵਲ-ਰੂਪੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਪÎੰਜ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਨਾਵਲ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 'ਪਿਆਰਾ ਨਵੀਨਾ', 'ਵੇਸਵਾ', 'ਬਚਨਾ ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਾਨੀ', 'ਦਾਸਤਾਂ' ਅਤੇ 'ਬਾਪੂ ਜੁਆਲਾ ਸਿÎੰਹੁ' ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਨਾਵਲ ਰੂਪੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪਾਤਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇ ਲੈ ਕੇ ਪਾਤਰ ਲਏ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਪਾਤਰ ਦਾ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿਧੀ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਪੜ• ਕੇ ਇÎੰਝ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਦੀ ਭਰਪੁਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਂਝ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨਾਵਲ ਇਕ ਜਾਂ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਗਾਂ/ਕਾਂਡਾਂ ਜਾਂ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਪੁਸਤਕ-ਰੂਪੀ ਗੁਲਦਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਰਪੂਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੰਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। 11@ ਪੇਜਾਂ ਦੀ ਇਸ ਨਾਵਲ-ਰੂਪੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਪੰਜ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਪੂਰਨ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਗਾਗਰ ਵਿਚ ਸਾਗਰ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੀ ਹੋ ਨਿਬੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚਲੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਮੱਝਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਗਾਵਾਂ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਮਲੀ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਬਾਣੀਏ, ਲਾਲੇ, ਖ਼ੁਸਰੇ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਪਾਹਜ਼ ਮÎੰਗਣ ਵਾਲੇ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਝੂੰਗਾ ਤੇ ਬੌਣੀ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਨਫ਼ੇ-ਨੁਕਸ਼ਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਨਾਵਲ-ਰੂਪੀ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਚਿਮਨੋ, ਡਿਮਰੂ, ਜਮੁਨਾ ਦਾਸ, ਗਾਨੀ (ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤੀ), ਫ਼ਕੀਰੀਆ, ਪ੍ਰਮੇਸ਼ਰ ਸਿੰਹੁ, ਪ੍ਰੇਮੇਸ਼ਰ ਕੌਰ (ਚੰਨਣ ਕੁਰ), ਮਿੰਨਾ, ਸੁਰੈਣ ਸਿੰਹੁ, ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਹੁ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਹੁ, ਚਰਨ ਕੁਰ, ਦੇਬਾ, ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਹਾਂ, ਰਜੇਸ਼ਵਰ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ, ਬਾਬੂ ਲਾਲ ਆਦਿ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
'ਪਿਆਰਾ ਨਵੀਨਾ' ਵਿਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਘੁੰਮਦੇ ਕੁਝ ਮੰਗਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ (ਜੋ ਕਿ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਨਵੀਨਾ ਭਾਵ ਉਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬੜੇ ਹੀ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਪਿਆਰਾ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਨਵੀਨਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਪਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋਤਿ ਜਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿੱਸੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਦਿ ਮੂੰਹ ਜੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹਨ।
'ਵੇਸਵਾ' ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਟੱਪਰੀਵਾਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਲਮ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਭੁੱਖੀਆਂ ਤੇ ਹਵਸ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਲਲਚਾਈ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਭੁੱਖ ਲਈ 5-1@ ਰੁਪਏ ਲੈਣ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਾਜ ਵੇਸਵਾ (ਵੰਸ਼ ਭਰਨੀ ਔਰਤ, ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਜਾਂ ਕਾਲ ਗਰਲ) ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਆਦਿ ਦਾ ਵਰਨਣ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਕ ਲਾਹਣਤ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ :
''ਨਾ ਇਹਦੇ ਲੰਗਾਰ ਵੱਲ ਕੀ ਝਾਕਦੈਂ'' ਕਦੇ ਮਾਂ ਦੇ ਲੰਗਾਰ ਵੱਲ ਵੀ ਦੇਖ ਲਿਆ ਕਰ, ਉਵੇਂ ਦਾ ਲੰਗਾਰ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ...''
'ਬਚਨਾ ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗ਼ਾਨੀ' ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਪੇਂਡੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੰਗ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬੜਾ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਬੱਕਰੀਆਂ ਚਾਰਨਾ, ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੇਲਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਅੰਜ਼ਾਦ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਵਰਨਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਇੰਝ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ 'ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ' ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣਿਓ ਦੀ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹੋਏੇ ਹੋਣ।
'ਦਾਸਤਾ' ਵਿਚਲੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਸਵੀਰਕਸ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਔਰਤ/ ਮਾਂ ਦੀ ਤਰਾਸਦੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖੁਸ਼ਰਿਆਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਦਾਸਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੰਡੇ ਜੰਮਣ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਖੁਸਰੇ ਨਚਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਨਿਗ਼ਾਹ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 'ਬਾਪੂ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਹੁ' ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੋਬਾਈਲ ਆਦਿ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਨੌਜ਼ਵਾਨ ਪੀੜੀ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਕੁਕਰਮ ਜਿਹੀਆਂ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਭਰੀਆਂ ਗੋਂਦਾਂ ਗੁੰਦਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਇਹ ਮੋਬਾਈਲ ਯੁੱਗ ਅਣਖਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਤਿਰ ਕਤਲ ਤੱਕ ਵੀ ਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਵਰਨਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੱਲ ਕੀ ਕਿ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਭੁੱਲੀ ਪਹਿਚਾਣ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਨਾ ਸਹੁਰੇ ਨੂੰ.., ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵਿਚ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ/ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਆਦਿ ਜਿਹੀ ਅਸਲੀਅਤ ਉੱਤੋਂ ਵੀ ਪਰਦਾ ਚੁੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਵਲ-ਰੂਪੀ ਪੁਸਤਕ ਅੱਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਔਰਤ ਦੀ ਤਰਾਸਦੀ, ਗੰਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਤਰਸ ਅਤੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਨਿਭਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਮਾਰ ਝੇਲ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਤਕੜੇ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਰਮ-ਹਯਾ ਦਾ ਪੱਲਾ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਦਾ ਵਰਨਣ ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ 'ਵੇਸਵਾ' ਵਿਚਲੀ ਪਾਤਰ ਚਿਮਨੋ ਦੇ ਮੁੰਹੋਂ ਇਹ ਬੋਲ 'ਕਿਉਂ ਲਾਲਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਉੱਪਰ ਸਰਕਾ ਦੂੰ' ਕਹਾ ਕੇ ਲਾਹਣਤ ਰੂਪੀ ਟਕੋਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮੁੰਹ 'ਤੇ ਇਕ ਕਰਾਰੀ ਚਪੇੜ ਕੱਢ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਹਵਸ ਦੀ ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਭੇਡੀਏ ਰੂਪੀ ਬੰਦਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਧੀ, ਭੈਣ ਤੱਕ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁਲਾ ਕੇ ਕੁਕਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਵਲਕਾਰ 'ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ' ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲੇ ਇਕ ਨਾਵਲ 'ਵੇਸਵਾ' ਨੂੰ ਹੀ ਨਾਵਲ-ਰੂਪੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ ਕੇ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਜੂਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਤਰਸ ਤੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣੇ ਖ਼ਾਸ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਬਿਆਨ ਵੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਲੱਗ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ-ਰੂਪੀ ਵਾਰਤਕ ਕਿਰਤ ਵਾਸਤੇ 'ਮੇਹਰ ਮਲਿਕ' ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਆਮਦੀਦ।
ਪਰਸ਼ੋਤਮ ਲਾਲ ਸਰੋਏ,
ਮੋਬਾ : 91-92175-44348
ਅੱਜ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਰੁਖ ਕਿੱਧਰ ਨੂੰ?
NEXT STORY 
