ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026-27 ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਗਰਟ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ 1 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਗਰਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਟੈਕਸ ਢਾਂਚਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਸਿਗਰਟ ਮਹਿੰਗੀ ਕਿਉਂ ਹੋਈ?
ਸਿਗਰਟਾਂ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 28% GST ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸੈੱਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 2017 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਜਟ 2026 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਨਵਾਂ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ
ਸਿਹਤ ਸੈੱਸ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੈੱਸ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੀਐੱਸਟੀ ਵਿੱਚ 40% ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਾਹਰ ਇਸ ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਟੈਕਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ "ਟੈਕਸ ਤਿਕੋਣ" ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਗਰਟ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਵਾਰਾਣਸੀ ’ਚ ਬੰਬ ਦੀ ਧਮਕੀ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੈਂਡਿੰਗ, 237 ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹ ਸੂਤੇ
10 ਰੁਪਏ ਵਾਲੀ ਸਿਗਰਟ ਹੁਣ ਕਿੰਨੇ ਦੀ ਮਿਲੇਗੀ?
ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ ₹10 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਗਰਟਾਂ 'ਤੇ ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸਿਗਰਟ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ₹2–₹3 ਦਾ ਵਾਧੂ ਟੈਕਸ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਕੀਮਤ: ਲਗਭਗ ₹12–₹13 ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਗਰਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਜੇਕਰ ਪੂਰਾ ਪੈਕ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਅਸਰ ਹੋਰ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ:
ਪਹਿਲਾਂ 10 ਸਿਗਰਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਕ - ₹100
ਹੁਣ ਉਹੀ ਪੈਕ - ₹130–₹140 (ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਸਿਕ ਖਰਚੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਣਗੇ।
ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਿਗਰਟਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਗਰਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ:
65–70 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਸਿਗਰਟ → ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ ਲਗਭਗ ₹3.6–₹4 ਹੋਰ
70–75 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਸਿਗਰਟ → ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ ਲਗਭਗ ₹5.4 ਹੋਰ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਬਜਟ ’ਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2027 ਲਈ 6,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ
ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ/ਗੈਰ-ਮਿਆਰੀ ਸਿਗਰਟਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਵਾਧਾ: ₹8.50 ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ₹15–₹18 ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦੀਆਂ ਸਿਗਰਟਾਂ ਹੁਣ ₹70–₹72 ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਿਗਰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਕੀ ਹੈ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਸਲ ਉਦੇਸ਼?
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹਨ। ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਟੈਕਸ ਮਾਲੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਜਟ 'ਚ ਕੇਰਲ 'ਅਦ੍ਰਿਸ਼': ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਨਿਸ਼ਾਨਾ
NEXT STORY 
