ਪਿਆਰੇ ਪਾਠਕੋ! ਜਿਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਗਲ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ 'ਚ ਆ ਜਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਹੀ ਲਵਾਂਗਾ, ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਅੱਜਕਲ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਗਤ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਇਸ ਗੁਰਧਾਮ ਦੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਓ, ਹੁਣ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਉਸ ਅਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਵਾਈਏ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਗੁਰਬਾਣੀ 'ਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਇਕ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ ਸਥਿਤ ਔਂਢਾ ਦਾ ਨਾਗਨਾਥ ਮੰਦਿਰ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਹਿਰਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।
ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਨਰਸੀ ਬਾਮਣੀ 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜਕਲ ਨਰਸੀ ਨਾਮਦੇਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਜੀ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਂ ਵਿਨੋਭਾ ਖੇਚਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਜੀ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਵਿਨੋਭਾ ਖੇਚਰ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਿਰਗੁਣ ਪ੍ਰਮੇਸਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੰਤ ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਵਿਨੋਭਾ ਖੇਚਰ ਜੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਗ ਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਔਂਢਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਮੰਦਿਰ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਓਤਿਰਲਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਔਂਢਾ ਵਿਖੇ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਇੱਛਾ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਪਿਆਰੇ ਪਾਠਕੋ! ਔਂਢਾ ਨਾਗਨਾਥ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਕਸ਼ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਮਹਾਯੱਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਇਹ ਅਪਮਾਨ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਯੱਗ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ। ਉਹ ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਅਮਰਦਕ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਬਨਵਾਸ ਕੱਟ ਰਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਗਊਆਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਇਸ ਝੀਲ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥਣਾਂ 'ਚੋਂ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਝੀਲ 'ਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ। ਪਾਂਡਵ ਭੀਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਝੀਲ 'ਚ ਕੋਈ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਸੀ ਤੇ ਉੱਬਲਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਟਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਗਈ। ਭੀਮ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਝੀਲ 'ਤੇ ਮਾਰੀ, ਪਾਣੀ ਉਥੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਭੀਮ ਨੂੰ ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਦਿਵਿਆ ਜਿਓਤਿਰਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋਏ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਟ 'ਤੇ 16 ਯੋਜਨ ਲੰਬੇ-ਚੌੜੇ ਇਕ ਜੰਗਲ 'ਚ ਦਾਰੁਕ ਅਤੇ ਤਾਰੁਕਾ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਦਾਰੁਕ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਾਫੀ ਤੰਗ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਓਰਵ ਮੁਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ 'ਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੈਂਤਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਦੈਂਤ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਉੱਠੇ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਰੁਕਾ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਹ ਇਸ 16 ਯੋਜਨ ਲੰਬੇ-ਚੌੜੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਚੁੱਕ ਲੈ ਆਏ। ਇਥੇ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਮਚਾਉਣਾ ਬੰਦ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ-ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ। ਇਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਆ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਭਗਤ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅੰਨ-ਜਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਜੇਲ 'ਚ ਵੀ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਜੇਲ ਦੇ ਗਾਰਡਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਪਲ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਰੁਕਾ ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਫੇਰ ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿਓਤਿਰਲਿੰਗ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਪੈ ਗਿਆ। ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਇਥੇ ਨਾਗੇਸ਼ ਮੰਦਿਰ ਸ਼ਿਲਪ ਕਲਾ ਦਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੰਦਿਰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪੱਥਰਾਂ 'ਤੇ ਉਪਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੇਠ ਤਕ ਖੁਜਰਾਹੋ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਵਾਂਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਵੀ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਸਭਾ ਮੰਡਪ ਅੱਠ ਖੰਭਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਤੇ ਮੰਡਪ ਦਾ ਆਕਾਰ ਗੋਲ ਹੈ। ਸਭਾ ਮੰਡਪ ਤੇ ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਇਕ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਨਾਗੇਸ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਲਿੰਗ ਮੂਰਤੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਛੋਟੇ ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ 'ਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ 12 ਜਿਓਤਿਰਲਿੰਗ ਦੇ ਛੋਟੇ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 12 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਥੇ ਕਾਂਸ਼ੀ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਕੁੰਡ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਪੂਰਬ ਦੀ ਥਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨੂੰ ਘੁੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਤੇ ਰੋਚਕ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਭਜਨ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਜੀ ਔਂਢਾ ਨਾਗਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਭਜਨ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਰੁਦਰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਭਜਨ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ 'ਚ ਵਿਘਨ ਮੰਨਿਆ। ਪੁਜਾਰੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਤੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਭਜਨ ਕੀਰਤਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਆ।
ਪਿਆਰੇ ਪਾਠਕੋ! ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੀ ਮਸਤੀ 'ਚ ਆ ਕੇ ਭਜਨ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਅਖੀਰ ਪੰਡਿਤਾਂ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਭਗਤ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਦ 'ਚ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਮਤਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਦਿਰ ਭਗਤ ਜੀ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਪੂਰਬ ਵਲੋਂ ਘੁੰਮਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ-ਘੁੰਮਦਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਆ ਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ। ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਵਜਦ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋਏ ਰੱਬ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਿਆਂ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕੌਤਕ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਦੌੜ ਕੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿਗ ਪਏ। ਅੱਜ ਤਕ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ ਕਿ ਕੋਈ ਇੰਨਾ ਪੁਰਾਤਨ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਥੇ ਤਾਂ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਰੱਬ ਦੀ ਕਰਾਮਾਤ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੰਦਿਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਉਲਟ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ। ਕਿੱਥੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਉਲਟ ਪਾਸੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਮੰਦਿਰ ਨੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦੇ ਕੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਿੱਕ ਨਾਲ ਲਗਾ ਲਿਆ।
ਪਿਆਰੇ ਪਾਠਕੋ! ਗੁਰਬਾਣੀ 'ਚ ਵੀ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਕਈ ਥਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
'ਲੈ ਕਮਲੀ ਚਲਿਓ ਪਲਟਾਇ॥ ਦੇਹੁਰੇ ਪਾਛੈ ਬੈਠਾ ਜਾਇ॥
ਜਿਉ ਜਿਉ ਨਾਮਾ ਹਰਿ ਗੁਣਿ ਉਚਰੈ॥ ਭਗਤਿ ਜਨਾ ਕਉ ਦੇਹੁਰਾ ਫਿਰੈ॥
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਣੀ ਆਸਾ ਜੀ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚ ਆਖਰੀ ਪਉੜੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਵਲੋਂ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਆਖਰੀ ਛੱਕਾ ਵੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
'ਹਰਿ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਭਗਤ ਉਪਾਇਆ ਪੈਜ ਰਖਦਾ ਆਇਆ ਰਾਮ ਰਾਜੇ॥
ਹਰਨਾਖਸ ਦੁਸ਼ਟਿ ਹਰਿ ਮਾਰਿਆ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਤਰਾਇਆ॥
ਅਹੰਕਾਰੀਆ ਨਿੰਦਕਾ ਪਿਠ ਦੇਇ ਨਾਮਦੇਉ ਮੁਖਿ ਲਾਇਆ॥
ਜਨਿ ਨਾਨਕ ਐਸਾ ਹਰਿ ਸੇਵਿਆ ਅੰਤਿ ਲਹੇ ਛਡਾਇਆ॥
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਤੇਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਚੰਦ ਪੁਰਾਣਾ
NEXT STORY 
