ਜ਼ਿਲਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਘੁੱਗ ਵਸਦਾ ਪਿੰਡ ਜਰਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੋਂ ਲੱਗਭਗ ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1150 ਈ. ਵਿਚ ਸੀਸ ਦਾਨੀ ਰਾਜਾ ਜਗਦੇਵ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲੱਗਭਗ 6 ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੇਲਾ ਚੇਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਮੇਲੇ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ
ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਵਿਆਹੀਆਂ ਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪੇਕੇ ਘਰ ਪੁੱਜ ਕੇ ਮੇਲੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਓ-ਭਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਮੰਦਿਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਸੀਤਲਾ ਮਸਾਣੀ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਾ, ਬਸੰਤੀ ਜਾਂ ਨਿੱਕੀ ਮਾਤਾ, ਮਾਤਾ ਮਦਾਨਦ-ਮਾਤਾ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਸ਼ਕਰਗੰਜ ਦੇ ਹਨ।
ਮੇਲੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਗੁਲਗੁਲੇ ਤੇ ਪੂੜੀਆਂ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਬੇਹਾ ਅੰਨ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਚੇ ਰੱਖ ਕੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸਾਰੇ ਮੰਦਿਰਾਂ 'ਚ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਉਪਰੰਤ ਮਾਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਅਤੇ ਛਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ 'ਬਾਸੜਿਆ ਦਾ ਮੇਲਾ' ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਹੀ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪੁੱਜਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਆਸਣ ਲਗਾ ਕੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਚੌਂਕੀ ਭਰਦੇ, ਸਾਰੀ-ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਡੰਡੌਉਤਾਂ ਕਰਦੇ, ਜਗਰਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਭਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬੈਂਡ-ਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਤਾਲ ਨਾਲ ਬੋਲੀਆਂ ਤੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਰਾਤ ਮੇਲੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਰੌਣਕਾਂ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਸ ਘਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਜੀਅ ਦੇ ਮਾਤਾ ਨਿਕਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਦੀ 'ਸੁੱਖਣਾ' ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ 'ਥਾਨ' ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੇਲੇ 'ਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੇ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹੋਏ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਕਿੱਧਰੇ ਪੁਰਾਤਨ ਤੂੰਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿੱਧਰੇ ਗੱਤਕੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕਿੱਧਰੇ ਚੰਡੋਲ ਝੂਟਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਤੇ ਗੱਭਰੂ ਮੇਲੇ ਦੀ ਇਸ ਰੌਣਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਲੇ 'ਚ ਸਜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੰਨ੍ਹੇ-ਮੁੰਨੇ ਬੱਚੇ ਖਿਡੌਣੇ ਖਰੀਦਦੇ, ਗਰਮ-ਗਰਮ ਜਲੇਬੀਆਂ, ਕੁਲਫੀਆਂ, ਪਕੌੜੇ, ਮਠਿਆਈਆਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੇਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 10 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਮੇਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਛੋਟਾ ਮੇਲਾ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਜਰਗ ਤਹਿਸੀਲ ਪਾਇਲ ਜ਼ਿਲਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਰਨ ਵਿਨਾਇਕ
ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ
NEXT STORY 
