ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ (ਹਰਮਨ)- ਗਰਮੀ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ 42 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਤਾਪਮਾਨ ’ਚ ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਮਾਰ ਪੋਲਟਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵੀ ਲੱਕ ਤੋੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਪੋਲਟਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਦੇ ਦੌਰ ’ਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਚੂਚੇ ਪਾਲ ਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖਰਚੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੂਚੇ ਖਰੀਦ ਕੇ ਅੱਗੋਂ ਮੀਟ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਮੌਕੇ ਕਾਫੀ ਚਾਂਦੀ ਹੋਈ ਪਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਮੀਟ ਦੇ ਰੇਟ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਆਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕਾਂ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਘਾਟਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਕੀ ਹੈ ਰੇਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ?
ਜੇਕਰ ਮਾਰਕੀਟ ’ਚ ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੁਰਗੇ ਦੇ ਮੀਟ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੀਟ ਦਾ ਰੇਟ 200 ਤੋਂ 220 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁਰਗਿਆਂ ਦਾ ਰੇਟ 120 ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਰਗੇ ਖਰੀਦ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੀਟ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਸ ਮੌਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੁਰਗੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੌਕੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੇ ਨਾਲ 70 ਤੋਂ 80 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਰੇਟ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੂਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਰਗਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਖਰਚਾ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚੂਚੇ ਪਾਲਣ ਤੋਂ ਵੇਚਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਖੇ ਮੀਟ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਰਗੇ 80 ਤੋਂ 90 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਰੇਟ ’ਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਰੀਬ 150 ਤੋਂ 160 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਮੀਟ ਵੇਚਦੇ ਹਨ ਪਰ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਮੁਰਗਿਆਂ ਦਾ ਰੇਟ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ’ਚ ਕਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੀਟ ਮਹਿੰਗੇ ਭਾਅ ਵਿਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-ਪੰਜਾਬੀਓ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਲਓ ਤਿਆਰੀ, 2 ਦਿਨ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਰਹੇਗੀ ਬੰਦ
ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਨਿਰਾਸ਼ਾ
ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ, ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੋਲਟਰੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੁਣ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਕੇ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਥਿਤ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤਾਂ ਮੋਟੀ ਕਮਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਉੱਪਰ ਭਾਰੀ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਸ਼ੈੱਡ ਬਣਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਇਕੱਤਰ ਕਰਕੇ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਚੂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਵੀ ਸਾਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉੱਪਰ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਇਹ ਕੰਮ ਛੱਡਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕਈ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਸੌਂਪ ਕੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਜੇਕਰ ਇਹੀ ਹਾਲ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਪ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਪੱਖੀ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਭੰਡਾਰਾ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ
ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ੈੱਡ ਪਏ ਹਨ ਖਾਲੀ
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਪੈਂਦੇ ਘਾਟੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਸ਼ੈੱਡ ਖਾਲੀ ਹੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਚੂਚੇ ਲੈ ਕੇ ਮੁਰਗੇ ਤਿਆਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੂਚੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਕੰਪਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕਰਕੇ ਚੂਚੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖੁਦ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਧੇ-ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ’ਚ ਸਾਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪੋਲਟਰੀ ਮਾਲਕ ਦੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਹੀ ਥੋਪ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਵੀ ਸਧਾਰਨ ਪੋਲਟਰੀ ਮਾਲਕ ਇੰਨੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਅੱਤ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਪੋਲਟਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਪਾ ਕੇ ਰਿਸਕ ਲੈ ਸਕੇ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਕਈ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੈੱਡ ਖਾਲੀ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਪਰਾਲਾ, ਦਰਜਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ਵੱਡੀ ਸਹੂਲਤ
ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਛੋਟੇ ਚੂਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਲਵਾਈ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਮਸ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਛੋਟੇ ਚੂਚੇ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਅਸਰ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ ਦਰ ਵੱਧਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਂਡਿਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ, ਮੀਟ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੀਟ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਚੂਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਖੁਰਾਕ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੁਰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈੱਡਾਂ ’ਚ ਕੂਲਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ
NEXT STORY 
