ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ : ਭਾਰਤੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀ eMudhra ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਲੰਘਣਾ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਅੱਠ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੀਜ਼(Cryptographic Keys) ਇੰਨੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੀਜ਼(Keys) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਇਹ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Elon Musk ਦੇ Starlink ਨੂੰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਐਂਟਰੀ, ਜਾਣੋ ਵਜ੍ਹਾ
ਇਸ ਨੁਕਸ ਦਾ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ, ਈਮੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਮਲਾਵਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ keys ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਕਲੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਤਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਪਣੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿਚ ਲੈ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗਲਤ ਹੱਥਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ OTP ਸਿਸਟਮ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ TRAI ਦੀ ਪੂਰੀ ਯੋਜਨਾ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਨੀਂਹ 4, 56 ਅਤੇ 237 ਵਰਗੇ ਨੰਬਰਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੀਜ਼ ਪਿੱਛੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੰਬਰ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਠ ਕੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਗੁਪਤ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼ 4, 56, ਅਤੇ 237 ਸਨ। ਇਹ ਕੁੰਜੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਸਲ ਗੁਪਤ ਨੰਬਰ ਸਨ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਜਾਂ ਗਣਨਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਅਜਿਹੇ ਛੋਟੇ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੁੰਜੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : HDFC ਬੈਂਕ 'ਤੇ ਗੁਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼, ਦੋ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ
ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘਾਟ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੈੱਬ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰਾਂ ਨੇ ਸੰਬੰਧਿਤ Keys ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੁੰਜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਸਲ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ SBI 'ਤੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ
ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਅਤੇ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣਾ ਸਿਸਟਮ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੁੰਜੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਅੱਪਡੇਟ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Nepal ਦਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ : ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ Biscuit ਦੇ ਆਯਾਤ-ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਪਾਬੰਦੀ
ਹਾਰਟਬਲੀਡ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ
ਇੱਕ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 2014 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਬਦਨਾਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬੱਗ "ਹਾਰਟਬਲੀਡ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਮਾਹਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੱਲ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਰਟਬਲੀਡ ਨੁਕਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਯਤਨ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਰਫ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੱਖਰ ਜੋੜਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਸਿਸਟਮ ਜੋ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰੀਵ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Elon Musk ਦਾ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ: ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਹਰ ਬੱਚਾ ਬਣੇਗਾ SpaceX ਦਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰ; ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ
ਨੋਟ - ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਬਾਕਸ ਵਿਚ ਦਿਓ ਆਪਣੀ ਰਾਏ।
ਜਗਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt
ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ 'ਚ ਜਮ੍ਹਾ 60,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵੀ ਮੰਗਿਆ ਜਾ ਸਕਦੈ ਹਿਸਾਬ, ਜਾਣੋ ਨਿਯਮ
NEXT STORY 
