ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ (62) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਇਹ ਪੇਪਰ ਲੈੱਸ ਬਜਟ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 90 ਮਿੰਟ ਦਰਮਿਆਨ ਸਾਰਾ ਬਜਟ ਟੈਬਲੇਟ ਰਾਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਟੈਬਲੇਟ ਦੇ ਪੇਜ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹਲਵਾ ਸਰੈਮਨੀ ਦਾ ਰਿਵਾਜ
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹਲਵਾ ਸੈਰੇਮਨੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਸਾਲ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਇਸ ਸਾਲ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਾਲ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਠਿਆਈ ਹੀ ਵੰਡੀ ਗਈ।
ਹਲਵਾ ਸੈਰੇਮਨੀ ਦੌਰਾਨ ਹਲਵਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ 100 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨਾਰਥ ਬਲਾਕ ਦੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੈਰੇਮਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Budget 2022: 60 ਲੱਖ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ, ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ 80 ਲੱਖ ਘਰ, ਜਾਣੋ ਹਰ ਵੱਡੀ ਅਪਡੇਟ
ਆਓ ਇਸ ਬਜਟ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪਲਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ.....
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਠੀਕ 11 ਵਜੇ ਬਜਟ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਉੱਠੀ ਤਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ- ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਬਜਟ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋ? ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਦਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਤਾੜੀਆਂ ਵਜਾ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵੀ ਪੇਪਰ ਰਹਿਤ ਬਜਟ ਭਾਵ ਡਿਜੀਟਲ ਬਜਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਟੈਕਸ ਬਾਰੇ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਧਿਆਏ 72 ਦੇ 11ਵੇਂ ਸਲੋਕ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।
2021 ਦਾ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਨਿਰਮਲਾ ਲਈ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਭਾਸ਼ਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਹੰਗਾਮਾ ਅਤੇ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਕਰੀਬ 20 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭਾਸ਼ਣ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। 1 ਘੰਟਾ 51 ਮਿੰਟ 30 ਸਕਿੰਟ ਤੱਕ ਉਹ ਬਜਟ ਦੀ ਹਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਪਲ ਵੀ ਆਏ, ਜਦੋਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਜ਼ਰੀਏ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਕਿਹਾ, 'ਉਮੀਦ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿਚ ਵੀ ਚਹਿਕਦਾ ਹੈ।' ਇਸ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਸਦਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਮੇਜ਼ ਥਪਥਪਾਇਆ। ਬਜਟ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਫੋਟੋ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਕਾਂ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਕਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਸੰਸਦ ਪਹੁੰਚੇ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਟੈਬਲੇਟ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਬਜਟ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਵੀ ਹੋਈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦੀ ਬਜਟ ਟੀਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਇਹ ਚਿਹਰੇ, ਜਾਣੋ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਮਿਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
ਬਜਟ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਫੋਟੋ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ
ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਜਟ 2022 ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਬਜਟ 2022 ਵਿੱਚ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਜਨਤਾ ਲਈ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਦਨ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਐਲਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚੋਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਉਹ ਸਿਰ ਫੜ ਕੇ ਬੈਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਯੂਜ਼ਰਸ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੀਮਜ਼ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਜਟ 2020 ਦੌਰਾਨ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ
ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਿਰਮਲਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2 ਘੰਟੇ 41 ਮਿੰਟ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ 2 ਘੰਟੇ 13 ਮਿੰਟ ਦਾ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਿਰਮਲਾ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਦੀਨਾਨਾਥ ਕੌਲ ਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਵਿਤਾ ‘ਵਤਨ’ ਪੜ੍ਹੀ। ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਖੂਬ ਤਾੜੀਆਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਵੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਟੇਬਲ ਵਜਾਉਂਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ। ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪਲ ਅਜਿਹਾ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਵਿਗੜ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੇਚੈਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਸੰਨਾਟਾ ਛਾ ਗਿਆ। ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਬਜਟ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਬਜਟ ਦੇ ਦੋ ਪੰਨੇ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Budget 2022 : ਵਰਚੁਅਲ ਕਰੰਸੀ ਤੋਂ ਕਮਾਈ 'ਤੇ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਟੈਕਸ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਰਮਲਾ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਬਜਟ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਰਮਲਾ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਬਜਟ ਸੀ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਸੁਰਖੀਆਂ 'ਚ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਜਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬ੍ਰੀਫਕੇਸ 'ਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ 'ਚ ਬਜਟ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਈ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰੀਫਕੇਸ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਆਰ ਕੇ ਸ਼ਨਮੁਖਮ ਚੇਟੀ ਨੇ 26 ਜਨਵਰੀ 1947 ਨੂੰ ਚਮੜੇ ਦੇ ਥੈਲੇ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਿਰਮਲਾ ਦਾ ਇਹ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਨਿਰਮਲਾ ਨੇ ਚਾਣਕਯ ਸੂਤਰ - ਕਾਰਜ ਪੁਰਸ਼ ਕਰੇ, ਨਾ ਲਕਸ਼ਯਮ ਸੰਪਾ ਦਯਾਤੇ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ੇਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਚਾਰਣ 'ਚ ਹੋਈ ਦਿੱਕਤ ਲਈ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਵੀ ਮੰਗੀ। ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਦੋ ਮਿੰਟ ਲਈ ਸਦਨ ਵਿਚ ਤਾੜੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਰਹੀ। ਉਰਦੂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ - ਯਕੀਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ
ਹਵਾ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਚਿਰਾਗ ਬਲਦਾ ਹੈ
ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹਲਵਾ ਸਰੈਮਨੀ ਦਾ ਰਿਵਾਜ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Budget 2022 : ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ ਡਿਜੀਟਲ ਕਰੰਸੀ , ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਵਹੀਕਲ ਮਾਰਕਿਟ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਬੂਸਟ
ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ‘ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ’ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ, ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇੇ ਫ਼ਾਇਦੇ
NEXT STORY 
