ਹੈਲਥ ਡੈਸਕ - ਜਦੋਂ ਠੀਕ 3 ਵਜੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਡਾਕਟਰ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਦਿਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਮਰੀਜ਼ ਠੀਕ ਹੈ।" ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਚੇਨਈ ਦੇ 11 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਡੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਪਣੀ 57 ਸਾਲਾ ਪਤਨੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ 10 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ 20,000 ਰੁਪਏ 'ਚ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ 'ਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਦਿਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਆਈ.ਸੀ.ਯੂ. 'ਚ ਹੈ। ਜਸਵਿੰਦਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਤਾਰ ਲੰਬੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ? ਜਸਵਿੰਦਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਫਲਤਾ ਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਚੇਨਈ ਭਾਰਤ ਦੀ "ਦਿਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਰਾਜਧਾਨੀ" ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਠ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਡੇ ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤਨ 80 ਤੋਂ 100 ਦਿਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਜਟ ਸਿਰਫ਼ ₹35-40 ਲੱਖ ਹੈ, ਪਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਸਖ਼ਤ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੁੱਲ ਖਰਚੇ ₹65 ਲੱਖ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ₹1 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕੀਮਤ 15,000 ਤੋਂ 25,000 ਰੁਪਏ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੀ ਔਸਤ ਲਾਗਤ ₹12 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚੇਨਈ ਇਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 17 ਗੁਣਾ ਸਸਤਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਲਗਭਗ 3,500)। ਡਾ. ਕੇ.ਆਰ. ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ (ਲਗਭਗ 900) ਕੀਤੇ ਹਨ, ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੇਨਈ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਦਰ ਇਸ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਨੋਡਲ ਏਜੰਸੀ, ਟ੍ਰਾਂਸਟਨ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਅੰਗ ਵੰਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਨਲਾਈਨ ਤਰਜੀਹ ਸੂਚੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ। 8 ਹਸਪਤਾਲ ਹਨ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰੀਨ ਕੋਰੀਡੋਰ ਹੈ। ਇਕ ਪੂਰਾ ਸਿਸਟਮ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 4 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ (ਠੰਡੇ ਇਸਕੇਮੀਆ ਸਮਾਂ) ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਭਾਰਤ 'ਚ ਦਿਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 1994 'ਚ ਏਮਜ਼, ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੱਜ ਤੱਕ, ਦੇਸ਼ 'ਚ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 65% ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਹਰ ਸਾਲ 100 ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਇਕੱਲੇ ਚੇਤਰਾਈ 'ਚ ਹੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। 2010 ਵਿੱਚ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅੰਗ ਦਾਨ ਅਤੇ ਵੰਡ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਬਣਿਆ। ਅੱਜ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਅੰਗ 12-15 ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸਫਲਤਾ ਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਯੂਰਪ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਿਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਅੰਗ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਅੱਜ ਨਕਲੀ ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਗ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ, 150 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਨਕਲੀ ਪੰਪ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਮਰੀਜ਼ ਪਿਛਲੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਰਟ ਦਿਵਸ : CPR ਨਾਲ ਜਾਣੋ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਸਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ
NEXT STORY 
