ਪਠਾਨਕੋਟ- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵਯੰਸੇਵਕ ਸੰਘ (RSS) ਦੇ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ ਮਾਨਯੋਗ ਡਾ. ਮੋਹਨ ਰਾਵ ਜੀ ਭਾਗਵਤ ਦਾ 25 ਫਰਵਰੀ ਯਾਨੀ ਅੱਜ ਪਠਾਨਕੋਟ ਦੌਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਰਣ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ, ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਕਮੀਸ਼ਨਡ ਸੈਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸੰਵਾਦ ਗੋਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ” ਦੇ ਗਾਇਨ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਭਵਨ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਕਾਰਜ ਸਥਲ ‘ਤੇ “ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ” ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਉਸ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗਾਇਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤਿੰਨਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵੀਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਭ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ।
ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵਯੰਸੇਵਕ ਸੰਘ (RSS) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਪੱਧਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਘ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਜਾਣਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵਯੰਸੇਵਕ ਸੰਘ (RSS) ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋੜ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਕੇਵਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹਿਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਘ ਨੂੰ ਨਾ ਸੱਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਘ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹੀ ਸੰਗਠਿਤ ਰੂਪ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਘ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 1,30,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾ ਕਾਰਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਰਸਤਾ, ਨਾਗਰਿਕ ਕਰਤੱਬ, ਪਰੀਆਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਭਾਵਨਾ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹਿਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
“ਪੰਚ ਪਰਿਵਰਤਨ” ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਰਸਤਾ, ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ, ਪਰੀਆਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਕਰਤੱਬ ਨਿਭਾਉਣ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਤੱਬ ਨਿਭਾਉਣਾ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਲੇਕਸ ਬੈਨਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਹੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੱਸਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਤਿਕਾਰ, ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਧਾਰ ਦੱਸਿਆ। ਕਾਰਜ ਸਥਲ ‘ਤੇ ਗਉ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਸਟਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਘਰ-ਆਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ, ਆਰਥਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਓਨੇ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨੋੱਤਰ ਸੈਸ਼ਨ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਰੱਖੇ। ਡਾ. ਭਾਗਵਤ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਾਨ “ਜਨ ਗਣ ਮਨ” ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਗਾਇਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਮਾਹੌਲ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਭ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੰਕਲਪ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ : ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ
NEXT STORY 
