ਰਾਜਕੋਟ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਦਸਤਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਇਸ ਲਈ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਕੋਟ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕੁੱਲ 10 ਵਾਰ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਆਏ ਝਟਕਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਖੋਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਲੱਗ ਰਹੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਕਾਰਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਇਹ ਝਟਕੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇਤਪੁਰ, ਧੋਰਾਜੀ ਅਤੇ ਉਪਲੇਟਾ ਸਮੇਤ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੰਗੀ ਖਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਨੀ ਜਾਂ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦਿਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਿਸਮੋਲੋਜੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ISR) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਝਟਕਿਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਉਪਲੇਟਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 27 ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ (ENE) ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ 6.1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ 13.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਝਟਕੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਏ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਖ: ਕੀ ਇਹ 'ਅਰਥਕੁਏਕ ਸਵਾਰਮ' ਹੈ?
ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਝਟਕਿਆਂ ਨੂੰ 'ਅਰਥਕੁਏਕ ਸਵਾਰਮ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਮੁੱਖ ਝਟਕੇ ਦੇ, ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਝਟਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਇਹ ਛੋਟੇ ਝਟਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਛੋਟੇ ਝਟਕੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ 'ਡੈਂਜਰ ਜ਼ੋਨ' ਵਿੱਚ?
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ 4 ਜ਼ੋਨਾਂ (ਜ਼ੋਨ 2 ਤੋਂ ਜ਼ੋਨ 5) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ੋਨ 5 (ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ): ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ, ਪੂਰਾ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ, ਕੱਛ ਦਾ ਰਣ (ਗੁਜਰਾਤ), ਅੰਡੇਮਾਨ ਨਿਕੋਬਾਰ।
ਜ਼ੋਨ 4 (ਖ਼ਤਰਨਾਕ): ਦਿੱਲੀ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ, ਲੱਦਾਖ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕੇ।
ਭੂਚਾਲ ਆਉਣ 'ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਘਬਰਾਓ ਨਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੇਜ਼ ਜਾਂ ਬੈੱਡ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਨਾਹ ਲਓ। ਲਿਫਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੌੜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਓ।
ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਰੱਦ; CM ਉਮਰ ਅਬਦੁੱਲਾ ਨੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਈ ਝਾੜ
NEXT STORY 
