ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਡੀਲ, 2030 ਤੱਕ ਆਰਥਿਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਬਣੀ ਸਹਿਮਤੀ

Edited By Shubam Kumar,
Updated: 05 Dec, 2025 02:48 PM

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਤੇ ਰੂਸ ਨੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੌਰਾ 23ਵੇਂ ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਸੀ। ਦੌਰੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਤਿਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਰਡ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਤਿਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਦੁਵੱਲੀ ਵਾਰਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਾਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਅਹਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਭੋਜਨ, ਕੈਮੀਕਲ, ਖਾਦ (ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ) ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਤਿਨ ਦਾ ਇਸ ਡੂੰਘੀ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2010 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਣਨੀਤਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ, ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ (ਸਪੇਸ ਐਕਸਪਲੋਰੇਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਸਮੇਤ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਡਿਫੈਂਸ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ S-400 ਅਤੇ Su-57), ਤੇਲ ਵਪਾਰ, ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਰੂਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੁਡਨਕੁਲਮ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਰਿਐਕਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੋਡਿੰਗ ਲਈ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫਿਊਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ।
ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਿਰਪੱਖ (ਨਿਊਟਰਲ) ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਰੁਖ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਪਰਤੇਗੀ,। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਵੀ ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੱਲ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ: