ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਇੰਟ.)– ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਅਸਫਲਤਾ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦੌੜ ਦਾ ਦਬਾਅ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੌਮੀ ਅਪਰਾਧ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ (ਐੱਨ. ਸੀ. ਆਰ. ਬੀ.) ਦੀ ਸਾਲ 2023 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਦੀ ਦਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ 28 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਿਹਾ। ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਇਕ ਲੱਖ ਆਬਾਦੀ ’ਤੇ 26 ਆਤਮਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂਕਿ ਕੌਮੀ ਔਸਤ 12.3 ਰਹੀ ਭਾਵ ਸੂਬੇ ਦੀ ਦਰ ਕੌਮੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
2023 ’ਚ 7868 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਨ–
ਐੱਨ. ਸੀ. ਆਰ. ਬੀ. ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2023 ’ਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 7868 ਆਤਮਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 2022 ਦੇ 8446 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 6.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਹੈ ਪਰ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਦਰ ਹੁਣ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿੱਕਮ, ਕੇਰਲ ਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦਾ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਬਾਅ–
ਐੱਨ. ਸੀ. ਆਰ. ਬੀ. ਦੇ ਕੌਮੀ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 18 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਵਰਗ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 2022 ਵਿਚ ਇਸ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 34.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਅਸਫਲਤਾ, ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਬੇਯਕੀਨੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਵਧਾਈ ‘ਪਰਫੈਕਟ ਲਾਈਫ’ ਦੀ ਦੌੜ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ, ਮਹਿੰਗੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾਪਨ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ-ਅੰਦਰੀ ਦਬਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
‘ਕੋਈ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ’ ਸੀ ਦਰਦ
ਏਮਜ਼ ਰਾਏਪੁਰ ਦੇ ਮਨੋਰੋਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐੱਚ. ਓ. ਡੀ. ਡਾ. ਲੋਕੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਮਨੋਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਸ ਲਈ ਬਚਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਪਾਗਲ’ ਸਮਝੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਇਰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਦਰਦ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ।
ਮਦਦ ਮੰਗਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਂਗ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਤੇ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਟੈਲੀ-ਮਾਨਸ ਦੀ 14416 ਹੈਲਪਲਾਈਨ ’ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਹੱਈਆ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਵਤੀਰੇ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ, ਲਗਾਤਾਰ ਉਦਾਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਦਦ ਦਿਵਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਐੱਨ. ਸੀ. ਆਰ. ਬੀ. ਅਨੁਸਾਰ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ’ਚ 2023 ਵਿਚ ਕੁੱਲ 16011 ਅਚਨਚੇਤ ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 230 ਮੌਤਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ 15781 ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਹੋਈਆਂ। ਅਚਨਚੇਤ ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਸੂਬਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਦਾ ਗੋਲ਼ੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ! ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਭਾਗਲਪੁਰ 'ਚ ਕੀਤੀ ਵਾਰਦਾਤ
NEXT STORY 
