यावानर्थ उदयाने सर्वत: सम्प्लुतोदके।
तावान्सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मïणस्य विजानत:।।४६।।
ਯਾਵਾਨ੍ਰ ਅਰ੍ਰਥ ਦਪਾਨੇ ਸਰ੍ਰਵਤਹ੍ਰ ਸੰਪ੍ਰਲ੍ਰਤੋਦਕੇ।
ਭਾਵਾਨ੍ਰ ਸਰ੍ਰਵੇਸ਼ੁ ਵੇਦੇਸ਼ੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਰਮਣਸ੍ਰਯ ਵਿਜਾਨਤਹ੍ਰ।।४६।।
ਯਾਵਾਨ੍ਰ¸ਜਿੰਨਾ ਸਾਰਾ; ਅਰਥਹ੍ਰ¸ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; Àਦਪਾਨੇ¸ਖੂਹਾਂ ਵਿਚ; ਸਰ੍ਰਵਤਹ੍ਰ ¸ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ; ਸੰਪ੍ਰਲ੍ਰਤ¸Àਦਕੇ ¸ਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ; ਭਾਵਾਨ੍ਰ— ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ : ਸਰ੍ਰਵੇਸ਼ੁ¸ਸਾਰੇ ; ਵੇਦੇਸ਼ੁ¸ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਰਮਣਸ੍ਰਯ ¸ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ; ਵਿਜਾਨਤਹ੍ਰ¸ਪੂਰੇ ਗਿਆਨੀ ਦਾ।
ਅਨੁਵਾਦ : ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖੂਹ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮੰਤਵ ਇਕ ਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਯੋਜਨ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਵ : ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਵਰਣਿਤ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਅਤੇ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਮੰਤਵ ਆਤਮ-ਪ੍ਰਤੱਖੀਕਰਨ ਦੇ ਕ੍ਰਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਪ੍ਰਤੱਖੀਕਰਨ ਦਾ ਮੰਤਵ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਇੰਝ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਤਮ-ਪ੍ਰਤੱਖੀਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਨਾਤਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਵੀ ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ (15-7) ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੀਵ ਆਤਮਾਵਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਜੀਵ ਰਾਹੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਾਵਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਪੂਰਨ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਏਨਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤਾਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਵੱਲ ਆਸਕਤ (ਬੱਝਿਆ)ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝੇ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਹੀ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਸਾਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਵੈਦਿਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਸੰਪੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ, ਸ਼ਕਤੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
