ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੀਤਾ 'ਚ ਕਿਹਾ¸ਤੂੰ ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ? ਕਰਮ ਕਰੋ, ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖੋ (ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਉਪਰ ਸਭ ਛੱਡ ਦਿਓ), ਉਦੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਸਮਤ 'ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਸਮਤ 'ਚ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਤਾਕਤ ਖੋਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਈਸ਼ਵਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸੰਭਵ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਵ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭੌਤਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਜਿਹੜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲੇਗੀ।
ਇਕ ਆਦਮੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਿੰਦ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਚੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜੁੱਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੁਝ ਦੂਰੀ ਤਹਿ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਆਦਮੀ 'ਤੇ ਪਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਕਦਮ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹਲਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਲੰਗੜਾ-ਲੂਲਾ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਅਧਿਆਤਮਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ, ਜਿਹੜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ 'ਚ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਵਧੇਗਾ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਰੂਪ 'ਚ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੋਗੇ। ਤਰੱਕੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਇਹੀ ਡਗਰ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਲਈ ਕਦੇ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਗਲਤ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਤਲਬ ਰੱਖੋ।
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਥਾਣੇਦਾਰ ਜਾਂ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਰ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਾਲ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਰਾਈ ਨਿੰਦਾ ਪਰਮ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਪਰਾਈ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇਗਾ।
ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਕੋਲ ਕੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਦੇਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਦੂਜਿਆਂ ਕੋਲ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਹਿਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰੰਕ ਦੇ ਘਰ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਹੈ। ਹਰ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ ਮਿਲੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਨੰਗੇ ਪੈਰ ਨਾ ਦੇਖੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਹਰ ਕੰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੋ ਕੇ ਕਰੋ ਤਾਂ ਪਾਪ ਹੋਵੇਗਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ 'ਚ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਖੈਰਾਤ, ਹਿੰਦੂ ਦਾਨ, ਸਿੱਖ ਲੰਗਰ, ਈਸਾਈ ਸੇਵਾ : ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੀ ਤਾਂ ਹੈ। ਇਨਸਾਨ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਥਾਹ ਸੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਵੀ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਾਹਰ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਨਫਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਬੋਲਣਾ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਕੁਝ ਵੀ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਅਨਰਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਇਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ¸ਅੰਨ੍ਹੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਘੱਟ ਬੋਲੋ, ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਸਲਾਹ ਵੀ ਨਾ ਦਿਓ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮਤਲਬ ਰੱਖੋ। ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹਿਸ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਹਿਸ 'ਚ ਜਿੱਤਣ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਹੰਕਾਰ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ 'ਚ ਤ੍ਰੇੜ ਪਵੇਗੀ।
ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅੜੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਅਜਿਹੇ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ। ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਆਸ ਨਾ ਕਰੋ। ਆਸ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਝੰਜਟਾਂ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੋ ਪਰ ਚਿੰਤਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਕਰੋ, ਨਾ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਨਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ। ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੋਟ ਕਰ ਲਓ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ 'ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਠਿਨਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਏਗਾ। ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਤਾ ਖੁਦ ਕਰੋ। ਭਗਵਾਨ 'ਤੇ ਸਦਾ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖੋ। ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ ਹੌਸਲਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਪਮਾਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਓ। ਹਰ ਹਾਲ 'ਚ ਨਿਮਰ ਰਹੋ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਅਪਮਾਨ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋਏ ਸਹਿ ਲੈਣ ਨਾਲ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਸੱਟ ਪਹੁੰਚਾਈ, ਉਸ ਲਈ ਮਨ 'ਚ ਦੁਰਭਾਵਨਾ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਮਨ 'ਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨਾ ਪਾਲੋ, ਭੁੱਲੋ ਅਤੇ ਮੁਆਫ ਕਰੋ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇਹੀ ਇਕੋ-ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ। ਉਨੀਂਦਰਾਪਣ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈੱਸ਼ਰ ਆਦਿ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ। ਬੀਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਆਪਣੇ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰੇਦਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਹੌਸਲਾ ਸਭ ਜਿੰਦਰਿਆਂ ਦੀ ਚਾਬੀ ਹੈ। ਹੌਸਲਾ ਸਿਰਫ ਮੁਸੀਬਤ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਰਹੋ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਫਰ 'ਚ ਹਰ ਪਲ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਕੱਲਾ ਇਨਸਾਨ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸੈਰ, ਬੀਮਾਰੀ, ਤਿਉਹਾਰ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਆਦਿ 'ਚ ਵੀ ਕੋਈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਝਗੜਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਭਾਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪਿਓ ਨਾਲ, ਭਰਾ ਦਾ ਭਰਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਚ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਦਾ ਤੀਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਰਟ, ਜੇਲ ਤੇ ਥਾਣਾ ਸਭ ਝਗੜਿਆਂ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਘਰ, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਕਾਰਖਾਨੇ ਆਦਿ ਇਸ ਝਗੜੇ ਕਰ ਕੇ ਵਿਕ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਤਣਾਅ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਹੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ।
- ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ
ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖੋ
NEXT STORY