ਵਿਸ਼ਯਾ ਵਿਨਿਵਰ੍ਰਤੰਤੇ ਨਿਰਾਹਾਰਸ੍ਰਯ ਦੇਹਿਨਹ੍ਰ।
ਰਸ-ਵਰਜਮ੍ਰ ਰਸੋ ਪਿ ਸ੍ਰਯ ਪਰਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ੍ਰਵਾ ਨਿਵਰ੍ਰਤਤੇ॥59॥
ਵਿਸ਼ਯਾ-ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ; ਵਿਨਿਵਰ੍ਰਤੰਤੇ-ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਨਿਰਾਹਾਰਸ੍ਰਯ-ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਾਂ ਨਾਲ: ਦੇਹਿਨਹ੍ਰ-ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ; ਰਸਵਰ੍ਰਜਮ੍ਰ-ਸੁਆਦ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰਸਹ੍ਰ-ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ; ਅਪਿ-ਭਾਵੇਂ ਹੈ; ਅਸ੍ਰਯ-ਉਸ ਦਾ; ਪਰਮ੍ਰ-ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਵਸਤਾਂ ; ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ੍ਰਵਾ-ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਤੇ; ਨਿਵਰ੍ਰਤਤੇ-ਉਹ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਅਨੁਵਾਦ : ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਤੋਂ ਭਾਵੇਂ ਨਿਵੇਕਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਪਰ ਉਸ ਵਿਚ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉੱਤਮ ਰਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਜ ਬੰਦ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਹ ਭਗਤੀ 'ਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵ : ਜਦੋਂ ਤਕ ਕੋਈ ਅਧਿਆਤਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਦੋਂ ਤਕ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ (ਉਦਾਸੀਨ) ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਨੂੰ ਸੰਜਮਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰੋਗੀ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣਾ ਪਰ ਇੰਝ ਰੋਗੀ ਦੀ ਨਾ ਤਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਰੋਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ ਘੱਟ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਜਮ ਲਈ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਯੋਗ ਵਰਗੀ ਵਿਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਯਮ, ਨਿਯਮ, ਆਸਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਪ੍ਰਤਯਾਹਾਰ, ਧਾਰਨਾ, ਧਿਆਨ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਾਵਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਭੌਤਿਕ ਵਸਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਇਸ ਲਈ ਅਧਿਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਘੱਟ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੋਕਾਂ ਉਦੋਂ ਤਕ ਠੀਕ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਾਵਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਰੁਚੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
108 ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ
NEXT STORY 
