ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਹੀ 'ਪਤੁ ਝੋਲੀ' ਜਾਂ ਸਾਧਕਾਂ ਦਾ ਖੱਪਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ (ਭਿਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ) ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਉ ਇਹ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਹਕਾਮ ਕਰਮ ਤੇ ਭਜਨ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਲੱਬਧ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲੇ, ਇਹ ਹੀ ਉਸਦੀ 'ਸਰਮੁ ਪਤੁ ਝੋਲੀ' ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਜਾਂ ਖੱਪਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਿਨਾਂ ਭਜਨ ਸਿਮਰਨ ਜਪ-ਤਪ ਕੀਤੇ ਖੱਪਰ ਲੈ ਕੇ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣੀ ਭਟਕ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪੱਕੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਖੁੱਲ੍ਹਣੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹਨ।
ਧਿਆਨ ਕੀ ਕਰਹਿ ਬਿਭੂਤਿ : ਜੋਗੀਆਂ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰਾਖ (ਬਿਭੂਤਿ) ਮਲਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚੀ ਬਿਭੂਤਿ ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਸਾਧਨਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਭੂਤਿ ਨੂੰ ਉਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਮਲਣ ਤਾਂ ਸਰੀਰ 'ਚ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਜੋਤਿ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬਾਹਰ ਦੀ ਬਿਭੂਤਿ ਮਲਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਕੜੀ ਵਿਚ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਅਗਨਿ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੱਕੜੀ ਵਿਚ ਅਗਨਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਨਿ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਰਾਖ ਹੀ ਬਚਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਖ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਮਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਇਹ ਰਾਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਰਾਖ ਸੱਚੀ ਬਿਭੂਤਿ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਖ ਨਾਲ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਹਰ ਦੀ ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬਿਭੂਤਿ ਨੂੰ ਉਹ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਣ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਸਰਦੀ-ਗਰਮੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ-ਮੋਹ ਆਦਿ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੈਅ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਧਿਆਨ ਦੀ ਬਿਭੂਤਿ ਕਿਵੇਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ :
ਸੋ ਪਾਖੰਡੀ ਜਿ ਕਾਇਆ ਪਖਾਲੇ॥
ਕਾਇਆ ਕੀ ਅਗਨਿ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰ ਜਾਲੇ॥
ਬਾਣੀ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ
NEXT STORY 
