ਵਿਜੇ ਵਿਦਰੋਹੀ
ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਪਿਛਲੇ 26 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਹੈ। ਹੁਣ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅਗਲੇ 5 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਫਾਰਮੂਲਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਫਾਰਮੂਲੇ ਅਧੀਨ ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਅਧੀਨ ਭੁਪੇਂਦਰ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਟੀਦਾਰ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਾਟੀਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਓ. ਬੀ. ਸੀ.। ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ 182 ਸੀਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 70 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਪਾਟੀਦਾਰ ਅਸਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 18 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਠਾਕੋਰ, ਕੋਲੀ, ਤੇਲੀ ਆਦਿ ਓ. ਬੀ. ਸੀ. ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ 60 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਹਾਰ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ 2024 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਲੱਗੇਗਾ। ਯੂ. ਪੀ. ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ 2024 ਦਾ ਰਸਤਾ ਇਥੋਂ ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਇਕ ਡਰ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਆਈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਮਲੇ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਲੀਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਟੀਦਾਰ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਮਿਲਣੀ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਇਸ ਸਿਆਸੀ ਖਤਰੇ ਰਾਹੀਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪਾਟੀਦਾਰ ਨੇਤਾ ਹਾਰਦਿਕ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਕਾਰਜਵਾਹਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪੂਰਨ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਓਧਰ ਸੂਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰੀ ਮਹੇਸ਼ ਸੇਵਾਨੀ ਨੂੰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਮਾਂਡ ਸੌਂਪੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਟੀਦਾਰ ਹਨ। ਹੁਣੇ ਜਿਹੇ ਸੂਰਤ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 27 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਧੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵਾਲੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਸਮਝ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਮ ਅਨੁਮਾਨ ਹੋਵੇ ਪਰ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ‘ਆਪ’ ਦੀ ਦਸਤਕ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੁਝ ਵਧੀ ਹੈ। ਸੂਰਤ ਪਾਟੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਜਿੱਤਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਹੀ ਭਲਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਤਾਂ ਖੁਦ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਕੁਝ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਜਪਾ ਵਿਰੋਧੀ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਏ। ਇਸ ਦਾ ਚੋਣ ਲਾਭ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਕੋਰਸ ਕੁਰੈਕਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। 5 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਨੰਦੀਬੇਨ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਜਦੋਂ ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਆਖਿਰ ਕਿਸੇ ਪਾਟੀਦਾਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਪਾਟੀਦਾਰ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮੰਗ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦੂਜਾ ਸਵਾਲ ਸੀ ਕਿ ਪਾਟੀਦਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਕਿਸੇ ਜੈਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤੁਕ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਤ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਦੋਂ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਹੈ। ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਜੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ ਪਰ ਅਸੈਂਬਲੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ 99 ’ਤੇ ਹੀ ਸਿਮਟ ਗਈ। ਹਾਰਦੇ-ਹਾਰਦੇ ਬਚੀ ਸੀ।
ਜੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ’ਚ ਮੋਦੀ ਅਪੀਲ ਨਾ ਕਰਦੇ, ਮਣੀ ਸ਼ੰਕਰ ਅਈਅਰ ਦਾ ਬਿਆਨ ਨਾ ਆਇਆ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇਕ ਦਰਜਨ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਚੋਣਾਂ ਨਾ ਲੜਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਲੈਣੇ ਦੇ ਦੇਣੇ ਪੈ ਜਾਣੇ ਸਨ।
ਪਾਟੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਉਂਝ ਭਾਜਪਾ ਨੇ 2014 ਵਾਂਗ ਸਭ 26 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਪਾਟੀਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਲਗਭਗ 60 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 49 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਜਿਸ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਿਰਫ 2 ਹੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਥੇ ਇਕ-ਇਕ ਵੋਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੋਰੋਨਾ ਆ ਗਿਆ। ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਤੱਕ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 260 ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ 180 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਇਆ ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਲਈ ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਪਏਗਾ।
ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ 26 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਭਾਜਪਾ ਕੀ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਲਈ ਇੰਨੇ ਜੁਗਾੜ ਕਰ ਰਹੀ? ਕਾਂਗਰਸ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ? ਪਿਛਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਟੱਕਰ ਦੇਣ ਅਤੇ 77 ਸੀਟਾਂ ਜਿਤਣ ਪਿੱਛੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਦਮ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਆਪਣੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦਾ ਭਾਜਪਾ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ। ਅੱਜ ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸੁਸਤੀ ਅਤੇ ਧੜੇਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਤੋੜ-ਭੰਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਬਚੀ। ਜਿੰਨੇ ਲੋਕ ਤੋੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋੜੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਸੱਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਸੱਤਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਏਗੀ।
ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ’ਚ ਡਗਮਗਾਉਂਦੀ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ
NEXT STORY 
