Jagbani

helo

Jagbani.in

ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ opt-out ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।

ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ''Block'' ਸਿਲੈਕਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਤੁਸੀਂ ਨੋਟਿਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰੋ।

  • ਇੱਥੇ ਜਾਓ Chrome>Setting>Content Settings
  • ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ Content Settings> Notification>Manage Exception
  • "https://www.punjabkesri.in:443" ਦੇ ਲਈ Allow ਚੁਣੋ।
  • ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ ਦੀ Cookies ਨੂੰ Clear ਕਰੋ।
  • ਪੇਜ ਨੂੰ ਰਿਫ੍ਰੈਸ਼( Refresh) ਕਰੋ।
Got it
  • JagbaniKesari TvJagbani Epaper
  • Top News

    MON, NOV 23, 2026

    12:06:44 AM

  • celebrations turn to mourning

    ਮਾਤਮ 'ਚ ਬਦਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ: ਕੰਨ ਛਿਦਵਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ...

  • delhi committee members

    ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ 2...

  • power cut in punjab

    ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਲੱਗੇਗਾ ਲੰਬਾ POWER CUT! ਇਨ੍ਹਾਂ...

  • punjabi boy saudi arab

    ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ, ਪਰਿਵਾਰ...

browse

  • ਪੰਜਾਬ
  • ਦੇਸ਼
    • ਦਿੱਲੀ
    • ਹਰਿਆਣਾ
    • ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ
    • ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
    • ਹੋਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
  • ਵਿਦੇਸ਼
    • ਕੈਨੇਡਾ
    • ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ
    • ਪਾਕਿਸਤਾਨ
    • ਅਮਰੀਕਾ
    • ਇਟਲੀ
    • ਇੰਗਲੈਂਡ
    • ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਬਰਾਂ
  • ਦੋਆਬਾ
    • ਜਲੰਧਰ
    • ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
    • ਕਪੂਰਥਲਾ-ਫਗਵਾੜਾ
    • ਰੂਪਨਗਰ-ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ
  • ਮਾਝਾ
    • ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
    • ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
    • ਤਰਨਤਾਰਨ
  • ਮਾਲਵਾ
    • ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
    • ਲੁਧਿਆਣਾ-ਖੰਨਾ
    • ਪਟਿਆਲਾ
    • ਮੋਗਾ
    • ਸੰਗਰੂਰ-ਬਰਨਾਲਾ
    • ਬਠਿੰਡਾ-ਮਾਨਸਾ
    • ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ-ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ
    • ਫਰੀਦਕੋਟ-ਮੁਕਤਸਰ
  • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
    • ਪਾਰਟੀਜ਼
    • ਪਾਲੀਵੁੱਡ
    • ਬਾਲੀਵੁੱਡ
    • ਪੌਪ ਕੌਨ
    • ਟੀਵੀ
    • ਰੂ-ਬ-ਰੂ
    • ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾ
    • ਮੂਵੀ ਟਰੇਲਰਜ਼
  • ਖੇਡ
    • ਕ੍ਰਿਕਟ
    • ਫੁੱਟਬਾਲ
    • ਟੈਨਿਸ
    • ਹੋਰ ਖੇਡ ਖਬਰਾਂ
  • ਵਪਾਰ
    • ਨਿਵੇਸ਼
    • ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ
    • ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ
    • ਵਪਾਰ ਗਿਆਨ
  • ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ
  • ਗੈਜੇਟ
    • ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ
    • ਤਕਨਾਲੋਜੀ
    • ਮੋਬਾਈਲ
    • ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ
    • ਐੱਪਸ
    • ਟੈਲੀਕਾਮ
  • ਦਰਸ਼ਨ ਟੀ.ਵੀ.
  • ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਜੰਗ
  • IPL 2026
  • Home
  • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
  • ਦੇਸ਼
  • ਵਿਦੇਸ਼
  • ਖੇਡ
  • ਵਪਾਰ
  • ਧਰਮ
  • Google Play Store
  • Apple Store
  • E-Paper
  • Kesari TV
  • Navodaya Times
  • Jagbani Website
  • JB E-Paper

ਪੰਜਾਬ

  • ਦੋਆਬਾ
  • ਮਾਝਾ
  • ਮਾਲਵਾ

ਮਨੋਰੰਜਨ

  • ਬਾਲੀਵੁੱਡ
  • ਪਾਲੀਵੁੱਡ
  • ਟੀਵੀ
  • ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾ
  • ਪਾਰਟੀਜ਼
  • ਪੌਪ ਕੌਨ
  • ਰੂ-ਬ-ਰੂ
  • ਮੂਵੀ ਟਰੇਲਰਜ਼

Photos

  • Home
  • ਮਨੋਰੰਜਨ
  • ਖੇਡ
  • ਦੇਸ਼

Videos

  • Home
  • Latest News 2023
  • Aaj Ka Mudda
  • 22 Districts 22 News
  • Job Junction
  • Most Viewed Videos
  • Janta Di Sath
  • Siasi-te-Siasat
  • Religious
  • Punjabi Stars Interview
  • Home
  • Blog News
  • ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣਾ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ

BLOG News Punjabi(ਬਲਾਗ)

ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣਾ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ

  • Edited By Harpreet Singh,
  • Updated: 24 Oct, 2026 01:50 PM
Blog
water saving
  • Share
    • Facebook
    • Tumblr
    • Linkedin
    • Twitter
  • Comment

ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਜਲ ਸੋਮਿਆਂ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਨੇ 2018 ’ਚ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ 2030 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਖਪਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਉਦੋਂ ਉਪਲਬਧ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਗਾਊਂ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ, ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਪਰ ਚਿੰਤਾ ਹੁਣੇ ਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜਲ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਹੈ।

ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ-ਇਕ ਬੂੰਦ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਖਿਰ ਕੌਣ ਚੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਕਿਸ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਕਿਤੇ ਤਲਾਬ ਪੂਰ ਕੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਬਰਸਾਤੀ ਨਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਬਸਤੀਆਂ ਵੱਸ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ’ਚ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕੰਕਰੀਟ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬਾਰਿਸ਼ ’ਚ ਸ਼ਹਿਰ ਡੁੱਬਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।

ਜਲ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ : ਇਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ’ਚ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨੇ ਮਜ਼ਾਕ ’ਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ’ਚ ਪਾਣੀ ਆਉਣਾ ਬੰਦ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣ। ਗੱਲ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ’ਚ ਕਹੀ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਘੰਟਿਆਂ ਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਣਾ, ਹੱਥ ਧੋਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨਲ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣਾ ਅਤੇ ਟੈਂਕੀ ਭਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਾਣੀ ਵਗਣ ਦੇਣਾ, ਇਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬਿੱਲ ਭਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੋਟਰ ਲਗਾ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਜਨਤਕ ਨਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਰਿਸਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੱਖਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਨਲ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਆਵੇਗਾ ਜਾਂ ਟੈਂਕਰ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਕਿਸਾਨ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਤਲਾਸ਼ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੀਣ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਖਰੀਦਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਲਈ ਪਾਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼। ਸੰਕਟ ਵਧਣ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਸਿਰਫ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਦਾਚਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਕੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਣੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਜੀਵਨ ਬਚਾਅ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ : ਸਾਡੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਤਲਾਬ, ਖੂਹ ਬਾਉਲੀਆਂ ਅਤੇ ਜੌਹੜ ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਹਨ ਪਰ ਕੀ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਇਹ ਭੁੱਲ ਗਏ ਕਿ ਇਸ ਕਥਿਤ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲ ਸੋਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ? ਜਿੱਥੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਚ ਸਮਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਪੱਕੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਤਲਾਬਾਂ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਰਸਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਹੀ ਸੀ। ਤਾਂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਕਿ ਬਾਰਿਸ਼ ’ਚ ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਰਸਤਾ ਮਿਲਿਆ ਪਾਣੀ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਣੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਕੁਹਾੜੀ ਮਾਰਨਾ।

ਮੌਸਮ ਦਾ ਬਦਲਦਾ ਮਿਜ਼ਾਜ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮੂਸਲਾਧਾਰ। ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਤ੍ਹਾ ’ਤੇ ਵਗਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਕੰਕਰੀਟ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਵੇ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਕਿਰਕਿਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਫਿਰ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਭਾਰਤ ’ਚ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿੰਚਾਈ ’ਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਜਲ ਬੋਰਡ ਦੀ 2024 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 6,746 ਆਕਲਨ ਇਕਾਈਆਂ ’ਚੋਂ 751 ਅਤਿ-ਵਰਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ’ਚ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੁੜ ਭਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸਿੰਚਾਈ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੰਚਾਈ, ਢੁੱਕਵੇਂ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਡ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸਪ੍ਰਿੰਕਲਰ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ’ਚ ਨਮੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਪੰਪ ਚਲਾਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ਬਰਬਾਦ ਹੋਇਆ। ਅਤੇ ਹਾਂ, ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਉਣ ’ਤੇ ਉਚਿਤ ਮੁੱਲ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਮ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਪੂੰਜੀ ਸਮਝੀਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿਰ ਤੋਂ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨਿਕਾਸੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਮੁੜ-ਭਰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੋਰਵੈੱਲ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤੋਂ ’ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਸੀਵੇਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਕਲ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਕਚਰਾ ਸਿੱਧੇ ਨਦੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੋਮਿਆਂ ’ਚ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਲ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਵੀ ਹੈ।

ਰਾਜਨੀਤੀ ਹਰ ਗੱਲ ’ਤੇ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਕਿਥੇ ਹੈ : ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ? ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਘਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਨਲ ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਸਵੱਛ ਜਲ ਕਦੋਂ ਮਿਲਣ ਲੱਗੇਗਾ ਅਤੇ ਜਲ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਸਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ? ਜਲ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਚੋਣ ਵਾਅਦੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਕੇ ਨਿਰੰਤਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣੀ?

ਪਾਣੀ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਤੋਹਫਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕਿੰਨਾ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਪਾਣੀ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਉਡੀਕ ਕਰਾਂਗੇ?

—ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਸਰੀਨ

  • Water Saving
  • Save Water
  • DUty

‘ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ’ਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਤਣਾਅ’ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ!

NEXT STORY

Stories You May Like

  • depleting natural resources
    ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ : ਕਿਸ ਦਾ ਦੋਸ਼!
  • is the coming together of superpowers a mere sham
    ਮਹਾਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਆਉਣਾ ਕੀ ਦਿਖਾਵਾ ਹੈ?
  • smriti irani  dadasaheb phalke international film festival awards 2026
    ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਇਰਾਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਐਵਾਰਡ-2026
  • bsp on edge
    ਹਾਸ਼ੀਏ ’ਤੇ ਬਸਪਾ, ਸ਼ਸ਼ੋਪੰਜ ’ਚ ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ
  • mountains are meant to be climbed
    ‘ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ’
  • road accidents in hilly regions
    ‘ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ’ ਕਿਤੇ ਖੱਡ ’ਚ ਡਿੱਗਣ ਤੇ ਕਿਤੇ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਮੌਤਾਂ!
  • railway station incident
    ਕੀ ਉਹ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ...?
  • ai robots and gen z
    ...ਤਾਂ ਫਿਰ ਬੁਢਾਪੇ ’ਚ ਏ. ਆਈ. ਰੋਬੋਟ ਨਾਲ ਹੀ ਖੇਡਣਗੇ ਜੈਨ-ਜ਼ੀ
  • power cut in punjab
    ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਲੱਗੇਗਾ ਲੰਬਾ POWER CUT! ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ 8 ਘੰਟੇ ਰਹੇਗੀ...
  • alert for dense fog in 10 districts punjab meteorological department forecast
    ਪੰਜਾਬ ਦੇ 10 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਸੰਘਣੀ ਧੁੰਦ ਦਾ Alert! ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕੀਤੀ 5...
  • pinkoo tv new video guru ka langar conveys a spiritual message
    ਸੇਵਾ ਤੇ ਵੰਡ ਛਕਣ ਦਾ ਰੂਹਾਨੀ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ Pinkoo TV ਦੀ ਨਵੀਂ ਵੀਡੀਓ...
  • funreal two brothers from jalandhar murdered in greece
    ਗ੍ਰੀਸ 'ਚ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਦੋ ਸਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਿਆਂ ਹੋਇਆ ਅੰਤਿਮ...
  • public holiday announced in punjab for tuesday
    ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ! ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ ਸਕੂਲ-ਕਾਲਜ ਤੇ...
  • large scale transfers have taken place in punjab
    ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋ ਗਏ ਤਬਾਦਲੇ, 274 DSP ਤੇ ACP ਬਦਲੇ, LIST 'ਚ...
  • girl kidnapped in maqsudan jalandhar
    ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਮਕਸੂਦਾਂ 'ਚ ਬੱਚੀ ਅਗਵਾ! ਰੁਮਾਲ ਸੁੰਘਾ ਕੇ ਲਿਜਾ ਰਹੇ 2 ਨਕਾਬਪੋਸ਼...
  • deadbody of a young man found in a canal jalandhar
    ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਨਹਿਰ 'ਚੋਂ ਮਿਲੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਲਾਸ਼! ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਫੈਲੀ ਸਨਸਨੀ, ਕਤਲ...
Trending
Ek Nazar
trump has pledged agreement with iran

ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸਥਾਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ...

deadbody of a young man found in a canal jalandhar

ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਨਹਿਰ 'ਚੋਂ ਮਿਲੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਲਾਸ਼! ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਫੈਲੀ ਸਨਸਨੀ, ਕਤਲ...

veteran bollywood singer defeats cancer

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਗਾਇਕ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਮਾਤ ! ਇੱਕ ਸਾਲ ਬੈੱਡ ਰੈਸਟ...

granddaughter write book on grandfather

ਮੁੰਬਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ 'ਚ ਮਾਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਪੋਤੀ ਨੇ 'ਕਿਤਾਬ'...

spacecraft to reach planet mercury

ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ  : ਬੁੱਧ ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਦੋ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ , ਪੰਧ 'ਚ ਹੋਏ ਦਾਖਲ

diljit dosanjh english fan kiss ahmedabad concert

ਲਾਈਵ ਕੰਸਰਟ 'ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੈਨ ਨੇ ਦਿਲਜੀਤ ਨੂੰ ਕੀਤਾ Kiss ! ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅੱਗ...

nepal  s prime minister balendra shah  set off visit to india

ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਲੇਂਦਰ ਸ਼ਾਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰੇ ਲਈ ਹੋਏ ਰਵਾਨਾ

hindu girl rescued from bahawalpur

ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਅਗਵਾ ਹੋਈ 13 ਸਾਲਾ ਹਿੰਦੂ ਲੜਕੀ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦ ; ਹਿੰਦੂ...

a famous couple from the tv industry has shared some good news

TV ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੋੜੇ ਨੇ ਸੁਣਾਈ Good News ! ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਬਣਨ ਜਾ ਰਹੇ...

kailash kher  father  peaceful final moments  piya ghar aavenge

ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਵਿਆਹਾਂ 'ਚ ਵੱਜਣ ਵਾਲਾ ਗਾਣਾ ! ਕੈਲਾਸ਼ ਖ਼ੇਰ ਨੇ...

gold silver price

ਸਸਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ! ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ...

silver  rashifal  inauspicious  astrology  hinduism

ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਨਾ ਪਾਉਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ! ਵਿਗੜ ਜਾਣਗੇ ਬਣੇ-ਬਣਾਏ...

major incident in punjab

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਵੱਡੀ ਵਾਰਦਾਤ ! ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਸੈਲੂਨ 'ਤੇ ਚੱਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ,...

pm modi at a convocation ceremony

'ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੋਨਾ ਘੱਟ ਖ਼ਰੀਦੋ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਈਆਂ ਕੀਮਤਾਂ',...

team india announced for the t20i series against england

ਇੰਗਲੈਂਡ ਖਿਲਾਫ਼ T20I ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ Team India ਦਾ ਐਲਾਨ !

amritsar  kashmiri youth  death  mehbooba mufti  investigation

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ! ਮਹਿਬੂਬਾ ਮੁਫ਼ਤੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਚ ਦੀ...

a boy came to meet his female friend at midnight

ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਮੁੰਡਾ ! ਫੜੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ- 'ਮੈਂ ਤਾਂ...

famous actor rapper hospitalised amid lupus battle

"ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰੋ..!" ਅਚਾਨਕ ਵਿਗੜੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ-ਰੈਪਰ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ...

Daily Horoscope
    Previous Next
    • ਬਹੁਤ-ਚਰਚਿਤ ਖ਼ਬਰਾਂ
    • ਬਲਾਗ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ
    • truth of global conferences and the future of india
      ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦਾ ਸੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਭਵਿੱਖ
    • up elections
      ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਚੋਣਾਂ : ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ’ਚ ਸੀਟ ਵੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖਿੱਚੋਤਾਣ!
    • bangladesh begins to scorch once again in the fire of political violence
      ‘ਸਿਆਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਅੱਗ ’ਚ’ ਝੁਲਸਣ ਲੱਗਾ ਮੁੜ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼!
    • passenger safety should be the top priority in the aviation sector
      ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ’ਚ ਯਾਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਰਵਉੱਚ ਤਰਜੀਹ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
    • why is the whole world under the shadow of fear
      ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਡਰ ਦੇ ਸਾਏ ’ਚ ਕਿਉਂ?
    • agnipath yojna news
      ਅਗਨੀਪਥ ਯੋਜਨਾ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਪਰ ਸਮੀਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ
    • future of nvidia
      ਏ. ਆਈ. ਚਿੱਪ ਕੰਪਨੀ ‘ਐੱਨਵੀਡੀਆ’ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ’ਤੇ ਸੰਕਟ
    • fake doctors and officials are being caught
      ‘ਦੇਸ਼ ’ਚ ਫਰਜ਼ੀ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ’ ਫੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਕਲੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ!
    • viksit bharat
      ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਵੇਗਾ
    • india asean relations
      ਭਾਰਤ-ਆਸੀਆਨ ਰਿਸ਼ਤੇ : ਸਾਂਝੇ ਹਿੱਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਣਨੀਤਕ ਸਿੱਟਿਆਂ ਵੱਲ
    • google play
    • apple store

    Main Menu

    • ਪੰਜਾਬ
    • ਦੇਸ਼
    • ਵਿਦੇਸ਼
    • ਦੋਆਬਾ
    • ਮਾਝਾ
    • ਮਾਲਵਾ
    • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
    • ਖੇਡ
    • ਵਪਾਰ
    • ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ
    • ਗੈਜੇਟ

    For Advertisement Query

    Email ID

    advt@punjabkesari.in


    TOLL FREE

    1800 137 6200
    Punjab Kesari Head Office

    Jalandhar

    Address : Civil Lines, Pucca Bagh Jalandhar Punjab

    Ph. : 0181-5067200, 2280104-107

    Email : support@punjabkesari.in

    • Navodaya Times
    • Nari
    • Yum
    • Jugaad
    • Health+
    • Bollywood Tadka
    • Punjab Kesari
    • Hind Samachar
    Offices :
    • New Delhi
    • Chandigarh
    • Ludhiana
    • Bombay
    • Amritsar
    • Jalandhar
    • Contact Us
    • Feedback
    • Advertisement Rate
    • Mobile Website
    • Sitemap
    • Privacy Policy

    Copyright @ 2023 PUNJABKESARI.IN All Rights Reserved.

    SUBSCRIBE NOW!
    • Google Play Store
    • Apple Store

    Subscribe Now!

    • Facebook
    • twitter
    • google +