ਹੈਲਥ ਡੈਸਕ - ਭਾਰਤ 'ਚ ਗੁਰਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 9 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ, ਦੇਸ਼ 'ਚ 61,668 ਮਰੀਜ਼ ਗੁਰਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਲਈ ਉਡੀਕ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸਨ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁੱਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਹੈ।
2024 'ਚ, ਕੁੱਲ 11,558 ਗੁਰਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਜੀਵਤ ਦਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ 1,918 ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਕਮੇਟੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਅਤੇ ਜੀਵਤ ਦਾਨੀਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਸਹੂਲਤਾਂ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਿੱਲੀ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹਨ।
ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਅੰਗ ਦਾਨ ਦੀ ਦਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਕਾਰਨ। ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਅੰਗ ਦਾਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 2019-23 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੀਵਤ ਅੰਗ ਦਾਨੀਆਂ 'ਚੋਂ 63.8% ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 69.8% ਪੁਰਸ਼ ਸਨ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ 'ਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਹਰੇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ 'ਚ ਗੁਰਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਡਿਜੀਟਲ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਫਰੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਅਤੇ ਡਾਇਲਸਿਸ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਲਈ ਖਾਲੀ ਅਸਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਭਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜੇਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੀ ਹੋਈ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2021-22 'ਚ 39.4% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2022-23 ਵਿੱਚ 43.4% ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਚ ਗੁਰਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਘਰ-ਅਧਾਰਤ ਪੈਰੀਟੋਨੀਅਲ ਡਾਇਲਸਿਸ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ 'ਸੁਪਰਫੂਡ' ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਐਵੋਕਾਡੋ ! ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਫਾਇਦੇ
NEXT STORY