ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲਾਹੌਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲੇ ਗਏ ਸੜਕਾਂ, ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਚੌਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਪਸ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਜੈਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਵਾਲੇ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਇਸਲਾਮਪੁਰਾ' ਨੂੰ ਹੁਣ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਗਰ' ਅਤੇ 'ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਚੌਕ' ਨੂੰ 'ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਚੌਕ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਲੋਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ 'ਚ ਅੱਜ ਵੀ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ
ਭਾਵੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਨ ਬੋਰਡਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਨਾਮ ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਤੋਂ ਇਹ ਕਦੇ ਗਾਇਬ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਦੁਕਾਨਦਾਰ, ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ 'ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੌਕ' ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੌਕ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਚਾਹੇ ਸਰਕਾਰੀ ਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ। 'ਲਾਹੌਰ' (LAHR) ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਕਾਮਰਾਨ ਲਸ਼ਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਸਲਿਮ, ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਪਾਰਸੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰਸਾ
ਸਰਕਾਰ ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵੀ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚਰਚਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਲਾਹੌਰ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਖਰੀ ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬੰਬਾ ਸਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਵਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਬਹਾਲੀ
ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਖੇਡ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਮਿੰਟੋ ਪਾਰਕ (ਹੁਣ ਗ੍ਰੇਟਰ ਇਕਬਾਲ ਪਾਰਕ) ਦੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਖਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਇਹ ਉਹੀ ਮੈਦਾਨ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਲਾਲਾ ਅਮਰਨਾਥ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੰਜਮਾਮ-ਉਲ-ਹਕ ਵਰਗੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਮਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਤੇ ਇਮਾਮ ਬਖਸ਼ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖਾੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਕਾਫੀ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲੇ ਗਏ ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਨਹੀਂ ਵਿਸਾਰਿਆ
ਭਾਵੇਂ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਜਾਣਾ ਪਿਆ, ਪਰ ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ। ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਹਾਕਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਇਸਲਾਮੀ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨਾਮ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਟੇ।
ਲੋਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਵਸਦੇ ਹਨ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਫਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਨ ਬੋਰਡਾਂ 'ਤੇ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਗਰ ਨੂੰ 'ਇਸਲਾਮਪੁਰਾ', ਧਰਮਪੁਰਾ ਨੂੰ 'ਮੁਸਤਫ਼ਾਬਾਦ' ਅਤੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਰੋਡ ਨੂੰ 'ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਚੌਕ' ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ ਹੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਹ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਅੱਜ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲਾਹੌਰੀਆਂ ਲਈ ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੌਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੌਕ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾਂਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਬਹਾਲੀ
ਲਾਹੌਰ ਦੇ 'ਵਾਲਡ ਸਿਟੀ' ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਅਤੇ LAHR ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਕਾਮਰਾਨ ਲਸ਼ਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਬਹਾਲੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਸਲਿਮ, ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਛਾਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, "ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਈਸਾਈ ਹੋਵੇ, ਸਿੱਖ ਹੋਵੇ, ਹਿੰਦੂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਾਰਸੀ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ," ਕਿਉਂਕਿ ਲਾਹੌਰ ਨੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸਬੰਧ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਮਹਿਜ਼ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਲਾਹੌਰ ਕਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਕਾਲਜ, ਬਾਗ, ਅਖਾੜੇ, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਉਸ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਜੋ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਅੱਜ ਲਾਹੌਰ ਉਸੇ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੇਟੀ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
Whatsapp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ! ਪੈਂਟਾਗਨ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰੱਖਿਆ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ 'ਤੇ ਲਾਈ ਰੋਕ
NEXT STORY 
