ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਧੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਟਰੂਕਾਲਰ (Truecaller) ਦੀ 'ਇੰਡੀਆ ਇਨਸਾਈਟਸ ਰਿਪੋਰਟ 2025' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 4,168 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਪੈਮ ਕਾਲਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਕੈਮਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ:
ਟਰੂਕਾਲਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 2025 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੇ:
• ਕੁੱਲ ਸਪੈਮ ਕਾਲਾਂ: 4,168 ਕਰੋੜ
• ਧੋਖਾਧੜੀ (Fraud) ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ: 770 ਕਰੋੜ
• ਸਪੈਮ ਮੈਸੇਜ: 12,903 ਕਰੋੜ
• ਯੂਜ਼ਰਸ ਵੱਲੋਂ ਬਲਾਕ ਕੀਤੀਆਂ ਕਾਲਾਂ: 1,189 ਕਰੋੜ
• ਔਸਤਨ ਸਪੈਮ ਕਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ: 1.8 ਮਿੰਟ
ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਠੱਗੀ
ਇਹ ਸਕੈਮਰ ਅਕਸਰ ਬੈਂਕ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਪੇਮੈਂਟ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜਾਂ ਨਾਮੀ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਫੋਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਪੈਮ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ 2025 ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧੀ ਹੈ। ਟਰੂਕਾਲਰ ਦੇ ਬਲੌਕਿੰਗ ਟੂਲਸ ਨੇ ਲਗਭਗ 1,189 ਕਰੋੜ ਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੋਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।
ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਖਾਸ ਧਿਆਨ:
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੈਮਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ:
• ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ: ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ OTP, PIN, ਪਾਸਵਰਡ, ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, ਪੈਨ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ।
• ਧਮਕੀ ਭਰੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਸਸਪੈਂਡ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ KYC ਅਪਡੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਫੋਨ ਕੱਟ ਦਿਓ।
• ਲਿੰਕਾਂ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕ (APK) ਰਾਹੀਂ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾ ਕਰੋ।
• ਸ਼ੱਕੀ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਓ: ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਲ ਜਾਂ ਮੈਸੇਜ ਨੂੰ 'ਸਪੈਮ' ਵਜੋਂ ਫਲੈਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਟਰੂਕਾਲਰ ਦੀ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮਾਇਆਵਤੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਟਿੱਪਣੀ, ਲਖਨਊ 'ਚ ਸਪਾ ਨੇਤਾ ਵਿਰੁੱਧ FIR ਦਰਜ
NEXT STORY 
