ਇਸ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ । ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਦਾ ਅੰਤਰ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਲੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਜਣ ਵੀ ਦੁਰਜਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੱਗਦੇ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸਵੰਬਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਹਾਰਾਜ ਜਨਕ ਦੇ ਦਰਬਾਰ 'ਚ ਪਧਾਰੇ, ਉਦੋਂ ਸਾਫ ਦਿਲ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਮਧੁਰਾਧਿਪਤੀ ਰੂਪ 'ਚ ਦਿਸੇ ਪਰ ਉਥੇ ਕੁਝ ਕੁਟਿਲ ਤੇ ਮੈਲੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਦਿਸੇ। ਭਗਵਾਨ ਜੀਵ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਪਹੁੰਚੇ, ਬੁੱਧੀਹੀਣ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਨਰਾਇਣੀ ਸੈਨਾ ਮੰਗੀ ਪਰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮੰਗਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਇੰਨਾ ਕਹਿ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕਿ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸ਼ਸਤਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਾਂਗਾ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਹੀਣ ਸਮਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਅਰਜਨ ਨੇ ਇਸ ਸੰਪੂਰਨ ਜਗਤ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਗੋਵਿੰਦ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਵਾਰਥੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਬਦਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਵਾਰਥ ਅਤੇ ਪਰਮਾਰਥ। ਸਵਾਰਥ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲਾਭ ਅਤੇ ਪਰਮਾਰਥ ਵਿਚ ਲੋਕਹਿੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਰਥ ਵਿਚ ਲਿਪਤ ਜੀਵਨ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸੰਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿਚ ਜੀਵ 'ਚ ਭੈਅ ਦੀ ਘਾਟ, ਨਿਰਮਲਤਾ, ਮਨ, ਬਾਣੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਦਇਆ ਆਦਿ ਸਦਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਕਤ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮਪਿਤਾਮਾ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹਨ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁਟਿਲ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਜਿਹੇ ਭਗਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਕੇ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਕੇ ਸਿਰਫ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਖੁਦ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਹਨ ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਤੂੰ ਹਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਦ ਮਾਂ ਜਗਦੰਬਾ ਸੀਤਾ ਜੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣੂ ਹਨ। ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣਮਈ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਜੀ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਖੁਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਕਰਮ ਨਤੀਜੇ, ਹਾਨੀ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਸਿਰਫ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੈੜਾ ਕਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਗਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸੰਕਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇਂਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਾਨ ਮੇਰੇ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣੇਂਗਾ ਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ ਮਤਲਬ ਪਰਮਾਰਥ ਤੋਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਮਪਿਤਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਜਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਪਰਮਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਪਰਮਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।
- ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਰਮਾ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਤਲਗੜ੍ਹ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ
NEXT STORY