ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਮਾਲਕ

Updated: 06 Feb, 2015 12:07 AM

ਇਕ ਦਿਨ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਆਦਮੀ ਉਥੋਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖਿੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਫਰੀਦ ਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ,''ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਕੌਣ ਕਿਸ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਹੈ?''
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ,''ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਗਾਂ ਹੀ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਹੈ।''
ਫਰੀਦ ਨੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ,''ਚੰਗਾ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ?''
ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਇਸ ਅਜੀਬ ਜਿਹੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਹੱਸਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਬੋਲੇ,''ਉਹ ਆਦਮੀ ਹੀ ਮਾਲਕ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਂ ਤਾਂ ਪਸ਼ੂ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮਾਲਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?''
ਫਿਰ ਫਰੀਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ,''ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜੇ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?''
ਸ਼ਿਸ਼ ਬੋਲੇ,''ਫਿਰ ਤਾਂ ਗਾਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗੀ।''
ਫਰੀਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ,''ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?''
''ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਦਮੀ ਗਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰੇਗਾ, ਗਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਭੱਜੇਗਾ।''ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ।
ਜਿਉਂ ਹੀ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਕੌਣ ਕਿਸ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੋਚੀਏ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਕਾਰ, ਸਕੂਟਰ, ਬਾਈਕ, ਲੈਪਟਾਪ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਡੀ. ਵੀ. ਡੀ., ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਟੀ. ਵੀ. ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਐਸ਼ੋ-ਆਰਾਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਾਂ ਜਾਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਲਕ ਹਨ।
ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਸਾਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਅਜਿਹਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਗੁਲਾਮ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ੇਗੁਲਾਮ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ।