ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਫੇਰੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਚ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਠੋਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਈਡੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ 2.0 ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੀਂਹ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ : ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਇਸ ਫੇਰੀ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਲੋਂ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ : ਮੋਦੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ 2008 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਅਸਿੱਧਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਹਮਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਨੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀ।
ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਂਝਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ : ਮੋਦੀ ਦੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਇਕ ਤਰਜੀਹ ਰਿਹਾ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਕਵਾਡ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਚੀਨੀ ਨਿਰਮਾਣ ਦਬਦਬੇ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ‘ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ’ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਚੀਨ ਖਿਲਾਫ ਸੰਤੁਲਨ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ, ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ : ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ : ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਇਸ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਜੈੱਟ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਡਰੋਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ’ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ’ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੂਸੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇਵੇ।
ਕਵਾਡ (ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਗੱਠਜੋੜ) ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥੰਮ੍ਹ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਧਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਤੀਬਰ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੱਖਿਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗ।
ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਇਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਚੁਣੌਤੀ : ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਮੁੱਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਿਚ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਈਵਾਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਪਾਰ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ।
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਵਿਚ ਭਾਈਵਾਲੀ : ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਫੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਸੀ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏ. ਆਈ.), ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਚੀਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਆਪਣੀ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਈਵਾਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮਾਂ, ਸਹਿ-ਵਿਕਾਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਸਹਿਯੋਗ : ਮੋਦੀ ਨੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ। ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਰਜੀ ਗੱਠਜੋੜ ਵਰਗੇ ਉਪਰਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ।
ਡਾਇਸਪੋਰਾ (ਪ੍ਰਵਾਸੀ) ਕੂਟਨੀਤੀ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁਲ : ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਨਾਲ ਮੋਦੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਧਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੁਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵਪਾਰਕ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ, ਖੇਤਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਬੀਜਿੰਗ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਕੂਟਨੀਤੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਮਰੀਕੀ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇਕ ਤਰਜੀਹ ਬਣਿਆ ਰਹੇ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਈਵਾਲੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇ।
ਕੇ. ਐੱਸ. ਤੋਮਰ
ਐਡਵਾਂਟੇਜ ਅਸਾਮ 2.0 : ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਲਈ ਇਕ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰ
NEXT STORY 
