ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : 14 ਤੋਂ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 57 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ 76 ਫ਼ੀਸਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਰਿਪੋਰਟ (ਏ. ਐੱਸ. ਈ. ਆਰ.) 'ਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ 82 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੱਚੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੜਕਿਆਂ ਕੋਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਹਨ। ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸਥਿਤੀ ਰਿਪੋਰਟ (ਏ. ਐੱਸ. ਈ. ਆਰ) 2024 ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਪੇਂਡੂ ਘਰੇਲੂ ਸਰਵੇਖਣ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ 605 ਪੇਂਡੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ 17,997 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 6,49,491 ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ 'ਪ੍ਰਥਮ' ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਮਹਾਕੁੰਭ ਜਾ ਰਹੀ ਬੱਸ ਹੋਈ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ, 25 ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜ਼ਖਮੀ
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਘਰੇਲੂ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਖਰਤਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਕਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ 14-16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ, ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸਵੈ-ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਹੁਨਰਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ''14-16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 82.2 ਫੀਸਦੀ ਬੱਚੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 57 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਦਿਅਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂਕਿ 76 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਕੁੜੀਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ (78.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੜਕੇ ਬਨਾਮ 73.4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੜਕੀਆਂ) ਨਾਲੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਸਨ। ਕੇਰਲ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿੱਦਿਅਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਐੱਸਈਆਰ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ 14-16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, “ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ 14 ਸਾਲ ਦੇ 27 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ 16 ਸਾਲ ਦੇ 37.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਫੋਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਲਿੰਗ ਅੰਤਰ ਹੈ। 36.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੜਕਿਆਂ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ 26.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਯੂਟਿਊਬਰ Elvish Yadav ਦੀਆਂ ਮੁੜ ਵਧੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ 'ਚ ਦਰਜ ਹੋਈ FIR
ਇਹ ਲਿੰਗ ਅੰਤਰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 2018 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੇਂਡੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਕੋਲ ਸਾਧਾਰਨ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਸਨ ਅਤੇ 36 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੋਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਸਨ। 2022 ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 74 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ 84 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ 14-16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 19 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 31 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
ਯੂਟਿਊਬਰ Elvish Yadav ਦੀਆਂ ਮੁੜ ਵਧੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ 'ਚ ਦਰਜ ਹੋਈ FIR
NEXT STORY 
