ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਆੜ 'ਚ ਹੋਈ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਵਾਢੀ

ਬਠਿੰਡਾ (ਆਜ਼ਾਦ)-ਭਾਰਤ 'ਚ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰੀਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਨਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬੇਤਰਤੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮ-ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਜਿਥੇ ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਅ ਕੀਤਾ ਆਪਣਾ ਮਕਾਨ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਇਕ ਮਕਾਨ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਾਲੋਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਕਾਲੋਨੀ ਬਣ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੜਕ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਕ 'ਤੇ ਖਰੀਆਂ ਨਾ ਉਤਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਕਾਰਨ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਦੌੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।
ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਕੁਝ ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਜੰਗਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਥੇ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਵਾਢੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੇ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਕ ਦਾ ਖਿਆਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਸਥਿਤੀ ਇੰਝ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਕ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਤੋਂ 20 ਗੁਣਾ ਹਰਿਆਲੀ ਦਾ ਏਰੀਆ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਵੀ ਓਪਨ ਸਪੇਸ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਯੂਜ਼ ਕਰ ਕੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਥਾਵਾਂ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਯੂਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਏਰੀਆਂ 'ਚ ਹਰਿਆਲੀ ਨਾਮਾਤਰ ਹੀ ਹੈ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚ ਕਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੰਛੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਲਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿਚ ਅਸੰਤੁਲਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਕਾਰਨ ਹੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਮਾਨਕ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਰੱਖਤ ਹੋਣਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਿਆ-ਮੌਸਮ 'ਚ ਬਦਲਾਅ, ਵਧੀ ਗਰਮੀ
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਗਰਾਫ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਥੋਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਠਿੰਡਾ 'ਚ ਰਹੀ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਮਾਰਚ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਗਰਮੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਇੰਨੀ ਗਰਮੀ ਪੈਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਇਥੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਵੀ ਗਰਮੀ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 49 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਰੀਨਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਰੋਗ
ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੁਨੀਲ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 33 ਫੀਸਦੀ ਹਰਿਆਲੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਘਣਤਵ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਰੀਨਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਘਾਤਕ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਹਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਹਰਿਆਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਿਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹੈ। ਗਰੀਨਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੁਰੰਤ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਬਲਕਿ ਲਾਂਗ ਟਾਈਮ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਟੈਨਸ਼ਨ, ਘਬਰਾਹਟ ਹੋਣਾ, ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਹੈ ਹਰਿਆਲੀ
ਗੁਰੂ ਕੀ ਨਗਰੀ, ਸਿਵਲ ਲਾਈਨ, ਸੰਗੂਆਣਾ ਬਸਤੀ, ਹਾਜੀਰਤਨ, ਮੋਹਨ ਬਸਤੀ, ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਨਗਰ, ਚੰਦਸਰ ਬਸਤੀ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਗਰ, ਰੇਲਵੇ ਕਾਲੋਨੀ, ਨਵੀਂ ਬਸਤੀ, ਪਰਸਰਾਮ ਨਗਰ, ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਗਰ, ਹਰਬੰਸ ਨਗਰ, ਕੋਠੇ ਅਮਰਪਰ, ਹਜ਼ੂਰਾ ਕਪੂਰਾ, ਧੋਬੀਆਣਾ ਬਸਤੀ।
ਹਰਿਆਲੀ ਵਾਲਾ ਏਰੀਆ
ਐੱਨ. ਐੱਫ. ਐੱਲ.-ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਥਰਮਲ ਕਾਲੋਨੀ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਗਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਗਰ, ਅਗਰਵਾਲ ਕਾਲੋਨੀ, ਗਰੀਨ ਐਵੀਨਿਊ, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਫੇਸ-1, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਫੇਸ-2, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਫੇਸ-3, ਭਾਰਤ ਨਗਰ, ਗਣਪਤੀ ਇਨਕਲੇਵ, ਹਾਊਸ ਫੇਡ ਕਾਲੋਨੀ, ਵੀਰ ਤਲਾ, ਨਾਮਦੇਵ ਮਾਰਗ।