ਅੱਜ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ’ਚੋਂ ਇਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸਫਲਤਾ ਸਿਰਫ ਸਬੱਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਵਧਾਨੀਪੂਰਵਕ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਜੁੜਾਅ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ’ਚ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਂਤ, ਕੇਂਦਰਿਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਆਗੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਸ਼ਾਂਤ ਰਣਨੀਤੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਲਾਗੂਕਰਨ : ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦਿਸਣ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਰੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਜਨਤਕ ਗਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਬੂਥ ਪੱਧਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਜੁੜਾਅ ’ਚ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ :
-ਹਰ ਬੂਥ ਕਵਰ ਹੋਵੇ
-ਹਰ ਵੋਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੋਵੇ
-ਹਰ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਯੋਜਨਾ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਣ ਜਿੱਤਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਮਰਪਿਤ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ : ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਉਸ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਵਰਕਰ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ :
-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ
-ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ
-ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧ
ਉਹ ਸਿਰਫ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ-ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ, ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕੰਮਲ ਤਾਲਮੇਲ ’ਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ : ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਿੰਨੀ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ :
-ਆਗੂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ
-ਵਰਕਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ
-ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਫੀਡਬੈਕ ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ
ਇਹ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਆਪਸ ’ਚ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਇਕ ਹੀ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੁੜਾਅ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ : ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਜੋ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜੁੜਾਅ। ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂ ਅਤੇ ਵਰਕਰ
-ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
-ਖੇਤਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ
-ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਸਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੁਰਗਾ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਸਣਯੋਗ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ’ਚ, ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਆਪਸ ’ਚ ਡੂੰਘੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ’ਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ, ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਅਤੇ ਵਰਕਰ ਅਪਣੇਪਨ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
-ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ
-ਸਥਾਨਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨਮਾਨ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ’ਤੇ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ’ਚ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਬਹਿਸ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਮੇਲ ’ਤੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਵਿਚਾਰ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਵੀ, ਰਣਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਇਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੁੜਾਅ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ’ਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਸੂਬਾ ਦਰ ਸੂਬਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ : ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫੌਰੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ :
1. ਨਵੇਂ ਸੂਬੇ ’ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ
2. ਸਥਾਨਕ ਟੀਮ ਬਣਾਉਣੀ
3. ਵੋਟ ਫੀਸਦੀ ਵਧਾਉਣਾ
4. ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ’ਚ ਬਦਲਣਾ
ਇਸ ਸਬਰ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਵਧਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਕ ਵਿਵਸਥਾ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ : ਭਾਜਪਾ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਆਗੂਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ’ਚ ਹੈ :
-ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਗਠਨ
-ਨਿਯਮਿਤ ਸੰਚਾਰ
-ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਖਲਾਈ
-ਹਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਪਾਰਟੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹਾਲਾਤ ’ਚ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ : ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸਫਲਤਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ :
-ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਣਨੀਤਕ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ
-ਇਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਆਗੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
-ਸਮਰਪਿਤ ਜ਼ਮੀਨੀ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਾਲਮੇਲ
-ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜੁੜਾਅ
ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਤੱਤ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਯੋਜਨਾ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਜੁੜਾਅ ਦਾ ਇਹੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੀ ਐੱਮ. ਚੇਰੀਅਨ
ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਬਕ
NEXT STORY 
