ਕੀ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਜੂਨ 2024 ’ਚ ਆਪਣੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਸਭਾ ’ਚ ਇਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ? ਲੱਗਭਗ ਦੋ ਸਾਲ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਜਟ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2004 ’ਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਵਾਂ, ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2004 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ’ਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦਾ ਨਾ ਲੈਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਹਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦ ੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਆਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਅੰਤਿਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਇਕ ਹਾਂਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ’ਚ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ-ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ’ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।
ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਜੋਂ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ’ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਸੰਸਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੇਂ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।
ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਆਮਦਨ ਦੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਕ ਵੱਧ ਬੜਬੋਲੇ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਪਣਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਸਮੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਘੜਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ, ਹਾਸ਼ੀਏ ’ਤੇ ਪਏ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਇਕ ਦਹਾਕੇ ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਪੱਧਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 2014 ਤੋਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ 543 ਸੀਟਾਂ ਦਾ 10 ਫੀਸਦੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਲਈ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਜੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ’ਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਗੱਠਜੋੜ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ, ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ, ਜਾਤੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਸੀ. ਬੀ. ਆਈ. ਮੁਖੀ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ’ਚ ਦਖ਼ਲ ਹੋਵੇ।
ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਸੰਸਦ ’ਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਧੇਰੇ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਬੜਬੋਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਕਾਰਨ, ਸੰਸਦ ’ਚ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਸ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬਿੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ’ਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਵਿਧਾਨਿਕ ਬਹਿਸਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਕ ਸਫਲ ਕਦਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ‘ਭਾਰਤ ਜੋੜੋ ਯਾਤਰਾ’ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਘੁਲਣ-ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2002 ’ਚ ਮੁੰਬਈ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਡਨ ’ਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਜਰਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ‘ਅਣਇੱਛੁਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ’ਚ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਈ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ’ਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਨੰਬਰ ਦੋ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਨਹਿਰੂ-ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ’ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ।
ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2004 ’ਚ ਅਮੇਠੀ ਤੋਂ ਇਕ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ। ਸਤੰਬਰ 2007 ’ਚ, ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਜਨਵਰੀ 2013 ਤੱਕ, ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੀ ਉਹ ਹੁਣ ਵੱਧ ਦ੍ਰਿਸ਼ਮਾਨ ਹਨ ਪਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 2024 ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ 2025 ’ਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਬਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ’ਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਜੂਨ 2024 ’ਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ’ਚ ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਬਣੇ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ’ਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸਤ ’ਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਰਥਨ ਗੁਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਇੰਡੀਆ (I.N.D.I.A.) ਬਲਾਕ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ 2024 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁੱਗਣੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਯੋਜਨਾਂ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਆਲੋਚਕ ਘੱਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਣਸਾਰ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਜੋਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਇਕ ਵਧੇਰੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ’ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਇਕ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਸਮਰਥਕ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਤਰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ’ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਕਲਿਆਣੀ ਸ਼ੰਕਰ
‘ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ’ਚ’ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ!
NEXT STORY 
