ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ (ਅਪ੍ਰੈਲ-ਅਕਤੂਬਰ) ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਦਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਿਰਯਾਤ ਇਤਿਹਾਸਕ 7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (ਲਗਭਗ 60,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਰਯਾਤ ਅੰਕੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਉਤਪਾਦਨ-ਲਿੰਕਡ ਇਨਸੈਂਟਿਵ (PLI) ਸਕੀਮ ਦੇ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਐਪਲ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਔਸਤਨ $1 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
PLI ਸਕੀਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਉਤਪਾਦਨ-ਲਿੰਕਡ ਇਨਸੈਂਟਿਵ (PLI) ਸਕੀਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਐਪਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਈਫੋਨ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੀ, ਪਰ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਐਪਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਐਪਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਆਈਫੋਨ ਮਾਡਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਫੋਨ 14, ਆਈਫੋਨ 15 ਅਤੇ ਆਈਫੋਨ 16 ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ iPhone 16 Pro ਅਤੇ iPhone 16 Pro Max ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਉੱਚ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ ਮੈਕਸ ਮਾਡਲ ਵੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਆਈਫੋਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 1.5 ਤੋਂ 2 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵਿਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਡਾਲਰ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਾਧਾ
ਐਪਲ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। FY22 ਵਿੱਚ, ਐਪਲ ਨੇ ਲਗਭਗ $1.2 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਆਈਫੋਨ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਅਰਥਾਤ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 23 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨਿਰਯਾਤ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ $5 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਕੱਲੇ 2024 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਐਪਲ ਨੇ $7 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ 70% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ
ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਈਫੋਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਰਪ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਿਰਯਾਤ 'ਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। FY19 ਵਿੱਚ PLI ਸਕੀਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਤ ਨੇ US ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ $5.23 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 24 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ $5.56 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਪ੍ਰੈਲ-ਅਗਸਤ 2024 ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ 2.8 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ (2.1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 51% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਈਫੋਨ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈਫੋਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈਫੋਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਇਸ ਸਾਲ 2024 ਤੱਕ ਰਿਕਾਰਡ $14 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੈ। ਇਹ ਐਪਲ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਆਈਫੋਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 14% ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਪਲ ਨੇ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲੋਬਲ ਉਤਪਾਦਨ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
2026 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈਫੋਨ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ 26%
ਉਦਯੋਗ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਐਪਲ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗਲੋਬਲ ਆਈਫੋਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2026 ਤੱਕ, ਐਪਲ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਆਈਫੋਨ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਲਗਭਗ 26% ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਧਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਈਫੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈਫੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀਆਂ - ਫੌਕਸਕਾਨ, ਪੇਗਟ੍ਰੋਨ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਲਈ ਆਈਫੋਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ PLI ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈਫੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਆਈਫੋਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਐਪਲ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ। PLI ਸਕੀਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਐਪਲ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਲੋਬਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਪਲ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਨ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੌਚਿੰਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਣਗੀਆਂ ਵੱਡੇ ਦਾਅਵੇ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼
NEXT STORY 
