ਲਾਹੌਰ : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ 'ਚ ਸਥਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ 'ਲੋਹ ਮੰਦਰ' ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਬਹਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਾਲਡ ਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਅਥਾਰਟੀ (WCLA) ਨੇ ਆਗਾ ਖਾਨ ਕਲਚਰਲ ਸਰਵਿਸ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਹੈ।
ਸਾਂਝੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ
ਇਸ ਬਹਾਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਕਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਕਈ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਸਮਾਨ ਵਾਲੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ 'ਲਵ' (Lava) ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਪਿਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖ ਯਾਦਗਾਰਾਂ
ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਕਾਲ ਦੇ 'ਹਮਾਮ' ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ 'ਅਠਦਰਾ ਪਵੇਲੀਅਨ' ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। WCLA ਦੀ ਬੁਲਾਰਾ ਤਾਨੀਆ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ, ਮੁਗਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ
ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਸਥਿਤ ਸਿੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾ ਡਾ. ਤਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੁਟਾਲੀਆ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਕਾਲ (1799-1849) ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 100 ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕਰੀਬ 30 ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਡਾ. ਬੁਟਾਲੀਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਟੂਰ ਗਾਈਡਬੁੱਕ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਿੱਖ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਸੀ"। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਿੱਖ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
ਇਟਲੀ 'ਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਣਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਦੀਆਂ ਧੂਮਾਂ ! ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ 77ਵਾਂ R Day
NEXT STORY 
