ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਦੀਵਾਲੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੀਪਾਵਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੋਗ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਈਚਾਰਾ ਥਾਰੂ ਕਬੀਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੀਵਾਲੀ ਨੂੰ 'ਦੀਵਾਰੀ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਥਰੂ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਥਾਰੂ ਕਬੀਲੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਰਗੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਲੋਕ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਥਰੂ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥਰੂ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਬੀਲਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਲੱਖਣ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਥਾਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਨੇ ਸੋਗ ਤਿਉਹਾਰ
ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਥਾਰੂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ 'ਦਿਵਾਰੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਬੀਲਾ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦਿਨ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਸੋਗ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ
ਥਰੂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਦਿਵਾਰੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਤਲਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ। ਪੁਤਲਾ ਸਾੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਾਵਤ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਬਾਰੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੁਣ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ
ਥਰੂ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੁਖੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਣਾ, ਕਠੋਲੀਆ ਅਤੇ ਡਗੌਰਾ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਥਾਰੂ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਵੰਡ
ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ 'ਚ ਥਾਰੂ ਜਨਜਾਤੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 1,70,000 ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨੇਪਾਲ 'ਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 15 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਹ ਕਬੀਲਾ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਥਾਰੂ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਪਰੰਪਰਾ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ।
ਝਾਰਖੰਡ 'ਚ ਸੀਟ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ 'ਤੇ ਬਣੀ ਗੱਲ, ਭਾਜਪਾ 68 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਲੜੇਗੀ ਚੋਣ
NEXT STORY 
