ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂਦੇਵ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ :
ਗਾਵਹਿ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰਾ, ਗਾਵਹਿ ਖਾਣੀ ਚਾਰੇ।।
ਗਾਵਹਿ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਵਰ ਭੰਡਾ, ਕਰਿ ਕਰਿ ਰਖੇ ਧਾਰੇ।।
ਪਦ ਅਰਥ : ਗਾਵਹਿ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰਾ= ਮਹਾਬਲੀ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਾ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਗਾਵਹਿ ਖਾਣੀ ਚਾਰੇ= ਅੰਡਜ, ਜੇਰਜ, ਸੇਤਜ ਤੇ ਉਤਭੁਜ¸ਇਹ ਚਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵੀ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਵਹਿ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਵਰ ਭੰਡਾ= ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੰਡ, ਮੰਡਲ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਰਿ ਕਰਿ ਰਖੇ ਧਾਰੇ= ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਵੀ ਕਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਣ-ਕਣ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧਨਾ ਭਾਸ਼ਿਅ=ਗਾਵਹਿ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੰਤੋਖੀ ਗਾਵਹਿ ਵੀਰ ਕਰਾਰੇ ਇਸ ਤੁਕ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿ ਹੀ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਕਿ ਸੂਰਬੀਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਵੀ 'ਗਾਵਹਿ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰਾ' ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ। ਇਕੋ ਪਉੜੀ ਵਿਚ ਸੂਰਬੀਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੋ ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ? ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਹਿਲਾ ਜੋਧਾਂ ਸੂਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਜਤੀਆਂ-ਸਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ 'ਗਾਵਹਿ ਖਾਣੀ ਚਾਰੇ' ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਜਪੀ-ਤਪੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮੋਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਕਰਾਰੇ ਯੋਧਾ ਵੀ ਸੰਗਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੋਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। (ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚਰਚਾ ਅਸੀਂ ਕਰ ਹੀ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ।) ਹੁਣ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ 'ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰਾ' ਪ੍ਰਮਾਤਮੀ ਜੋਤਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਅਸਰ ਚਾਰੇ ਖਾਣੀਆਂ 'ਚ ਕਿਵੇਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਖਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਮਾਤਮੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰਗ, ਧਰਤੀ, ਪਤਾਲ 'ਚ ਜਿਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਤੇ ਜੇਰਜ, ਅੰਡਜ, ਸੇਤਜ, ਉਤਭੁਜ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੂਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ 'ਚ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਕਤੀ, ਭਗਤੀ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮੀ ਜੋਤਿ ਦਾ ਅਲੌਕਿਕ ਸੰਗੀਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਗੂੰਜਾਂ ਮਾਰ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਲੌਕਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣੀ ਆਮ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਖ਼ਾਸ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ
NEXT STORY