ਕੈਨੇਡਾ ਅਕਸਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਵਸਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਇਹ ਕਾਲੇ ਧਨ ਲਈ ਇਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਿਯਮਤ ਸਥਾਨਾਂ ’ਚੋਂ ਇਕ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ ਵੀ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਵਕਾਲਤ, ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਭਾਸ਼ਣ ’ਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਰਜ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਚਾਰਟਰ ਤਹਿਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ
ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਇਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ’ਚ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪੁਲਸ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੰਦੇ। ਪੁਲਸ ਨਾ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ’ਤੇ, ਨਾ ਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ’ਤੇ ਚੀਕਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ’ਚ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ’ਚ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਅਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਦਿਨ ’ਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ 7 ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਸਵੱਛ ਵਿਵਸਥਾ ’ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ’ਤੇ ਸੱਟ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਲਾਨਣ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਫੋਰਸ ਤੋਂ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਠ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਿਰਦਾਰ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਦਾ ਪੁਲਸ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟੇਗਾ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ’ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਸਰਗਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਲੀਕ ਕਰਨ, ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਚੋਰੀ ਕਰਨ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਲਿੰਗ ’ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਟੋਰਾਂਟੋ ਪੁਲਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 8,500 ਵਰਦੀਧਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮਰਪਣ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਬੰਧ ’ਚ, ਯਾਰਕ ਪੁਲਸ ਮੁਖੀ ਨੇ ਇਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁਲਸ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੈਤਿਕ ਕਾਰਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ’ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪੁਲਸ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਜਾਂਚ ’ਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ 1 ਜਾਂ 2 ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਰਾਬ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਪੁਲਸ ਫੋਰਸ ’ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਰਹੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ’ਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ’ਚ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਣ-ਕਾਰ ਚੋਰੀ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ, ਧਮਕੀ ਦੇ ਕੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ, ਗੋਲੀਬਾਰੀ, ਸੰਨ੍ਹਮਾਰੀ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਕਾਂਸਟੇਬਲ।
ਸੌਰਭਜੀਤ ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਭਾਗ ’ਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਅਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁੱਲ 27 ਏਜੰਸੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਅਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਲਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਪੁਲਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਰ ਰਾਬਰਟ ਪੀਲ ਨੇ 1829 ’ਚ ਲੰਡਨ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਪੁਲਸ ਫੋਰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਸ ਹੀ ਜਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਹੀ ਪੁਲਸ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਨਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਜਿੱਤਣਾ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਪਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੁਲਸਿੰਗ ਦੇ ਇਸ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ।
1995 ਤੋਂ 2005 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਮ. ਪੀ. ਦੁਆਰਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ, 204 ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। 2014 ’ਚ, ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰੋਬਰਜ਼ ਨੂੰ ਨਸਲਵਾਦੀ ਗਿਰੋਹ ‘ਹੇਲਸ ਏਂਜਲਸ’ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ’ਚ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। 2022 ’ਚ, ਓਂਟਾਰੀਓ ਟੋਇੰਗ ਉਦਯੋਗ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ 6 ਸੂਬਾਈ ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
2024 ਦੀ ਇਕ ਘਟਨਾ ’ਚ, ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਮ. ਪੀ. ਦੇ ਖੁਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੈਮਰੂਨ ਓਰਟਿਜ਼ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਪੁਲਸ ਵਿਵਸਥਾ ’ਚ ਜਨਤਾ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਅਤੇ ਬਰਖ਼ਾਸਤਗੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸੰਤੋਸ਼ਜਨਕ ਨਤੀਜੇ ਦੇਵੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਮਿਸਾਲੀ ਸਜ਼ਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਵੇ।
-ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫਲੋਰਾ
ਸ਼ੀ-ਬਾਕਸ (She-Box) ਪੋਰਟਲ: ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਕ ਡਿਜੀਟਲ ਢਾਲ
NEXT STORY 
